Αν δεν βλέπετε το Newsletter πατήστε εδώ
vimahistory
29.3.2026

Αθήνα, Μάρτιος του 1870. Δύο άμαξες ξεκινούν από το κέντρο της ηλιόλουστης πρωτεύουσας για έκδρομη στον Μαραθώνα. Λίγες ώρες αργότερα, οι χαρούμενοι, ως τότε, βρετανοί και ιταλοί εκδρομείς θα έρθουν αντιμέτωποι με τον εφιάλτη. Μια ομαδική απαγωγή, με τον τραγικό τρόπο που εξελίσσεται, οδηγεί σε μείζονα πολιτική κρίση.

Σε άλλα νέα, με αφορμή το συνέδριο στο ΠαΣοΚ, ανοίγουμε το Κυριακάτικο Βήμα αρκετών δεκαετιών πίσω, αποχαιρετάμε τη Μαρινέλλα με δικά της λόγια, ενώ ο νικητής της κλήρωσης του quiz, Σπύρος Στατήρης, επιλέγει ως πρόσωπο της εβδομάδας, έναν από τους πιο δημοφιλείς έλληνες τραγουδιστές των τελευταίων δεκαετιών. Συγχαρητήρια Σπύρο!

Συγχαρητήρια πάντως και για τις τόσες πολλές σωστές απαντήσεις.

Πεισμώσατε από την προηγούμενη πανωλεθρία ή “έπεσε” ευκολότερο θέμα;

Αστειεύομαι…Μην ανοίξουμε και beef τώρα που γνωριστήκαμε.

Επειδή πάντως, ακόμα δεν υπάρχει κάποια ai ζυγαριά δυσκολίας, κάποιες φορές μπορεί το quiz να είναι δυσκολότερο και κάποιες ευκολότερο.

Ευγενική υπενθύμιση: Μαζί με την απάντησή σας στο quiz, στέλνετέ μας και το πρόσωπο που θέλετε να παρουσιάσουμε, σε περίπτωση που κερδίσετε στην κλήρωση των σωστών απαντήσεων.

Καλή ανάγνωση!

Γιάννης Θ. Διαμαντής

Ο «σερ» Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Ο «σερ» Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Στις 7 Απριλίου 2005, φεύγει από τη ζωή ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.

Γεννημένος το 1922 στο Περιστέρι, σε παιδική ηλικία ξεκίνησε να παίζει κιθάρα και λίγο αργότερα παρακολουθώντας τον Μάρκο Βαμβακάρη και τον Μανώλη Χιώτη να παίζουν σε κέντρο του Περιστερίου «κόλλησε» το μικρόβιο του λαϊκού τραγουδιού και το υπηρέτησε για δεκαετίες, και ως ερμηνευτής αλλά και ως δημιουργός.

Σταμάτησε το σχολείο στο δημοτικό, έμαθε την τέχνη του υδραυλικού και στην κατοχή ξεκίνησε τις πρώτες του μουσικές εμφανίσεις.

Το 1947 υπηρετώντας τη στρατιωτική του θητεία βρέθηκε στη Μακρόνησο. Εκεί, συνδέθηκε με πολλούς εξόριστους καλλιτέχνες και γνώρισε τον Μίκη Θεοδωράκη.

«Επιτάφιος», «Πολιτεία», «Το τραγούδι του νεκρού αδερφού», «Επιφάνια», «Το Άξιον Εστί», «Ρωμιοσύνη», αποτέλεσαν και αποτελούν μνημειώδεις δημιουργίες που, με τη μουσική του Θεοδωράκη και τη φωνή του Μπιθικώτση, έφεραν τις πλατιές λαϊκές μάζες σε επαφή με την υψηλή ποίηση.

Ρίτσος, Σεφέρης, Ελύτης, Γκάτσος, Βάρναλης, Λειβαδίτης και πολύ ακόμα σπουδαίοι ποιητές μπήκαν σε κάθε ελληνικό σπίτι.

Αμφιλεγόμενη στιγμή στην πορεία του Μπιθικώτση στάθηκε η μη καταγγελτική του στάση απέναντι στη δικτατορία των Συνταγματαρχών, με τον καλλιτέχνη, μάλιστα, να τραγουδάει τον ύμνο της Χούντας σε εκδήλωση του καθεστώτος.

Ο Θεοδωράκης, που είχε προσπαθήσει να τον μεταπείσει, το χαρακτήρισε ως προδοσία και οι σχέσεις τους ψυχράνθηκαν.

Στη Μεταπολίτευση, όμως, ήρθε η συγχώρεση όχι μόνο από τον Θεοδωράκη, αλλά και από το σύνολο της κοινής γνώμης.

Ο «Σερ» του ελληνικού τραγουδιού κατέλαβε και διατηρεί ως σήμερα μια ξεχωριστή θέση στο ελληνικό τραγούδι.

Σε μια από τις τελευταίες τους συνεντεύξεις, είπε στο «ΒΗΜΑ» της 3ης Νοεμβρίου 2002:

«Αλλοι υπήρξαν το δέκα το καλό στο ελληνικό τραγούδι.
Εμείς, το μόνο που κάναμε ήταν καποιές φορές να βάζουμε κάνα τόνο στο δέκα».

ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Μίμης Πλέσσας
1924 - 2024

Μίμης Πλέσσας   1924 - 2024

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 12 Οκτωβρίου 1924.

Υπήρξε αυτοδίδακτος μουσικός. Στη δεκαετία του ’50 γνώρισε την καταξίωση ως σολίστ πιάνου και έκανε τα πρώτα του βήματα στη μουσική σύνθεση.

Συνεργάστηκε με κορυφαίους ερμηνευτές, στιχουργούς και σκηνοθέτες γράφοντας εκατοντάδες μουσικές συνθέσεις.

Οι απαντήσεις του τον Μάρτιο του 1997 στα «ΝΕΑ» και τον Βασίλη Λαμπρίνη, μας βάζουν στο μυαλό του.

ΕΡ.: Τι θυμάστε με νοσταλγία;

ΑΠ: Τα χρόνια της αθωότητας, τα παιδικά μου χρόνια.

(…)

ΕΡ.: Η Πλάκα, ως έμπνευση, στο τραγούδι «Της αυλής σου το φεγγάρι»;

ΑΠ.: Όχι. Αντλούσα την έμπνευσή μου από τη ζωντάνια του περιβάλλοντός μου και όχι τη γλαφυρότητά του.

(…)

ΕΡ.: Το τραγούδι που θα θέλατε πολύ να ήταν δικό σας;

ΑΠ.: «Ήταν καμάρι της αυγής» του Μάνου Χατζιδάκι.

(…)

ΕΡ.: Σε ποιον θα λέγατε σήμερα ένα μεγάλο ευχαριστώ;

ΑΠ.: Στους δασκάλους μου και τους γονιούς μου.

(…)

ΕΡ.: Τι θα συμβουλεύατε ένα νέο μουσικοσυνθέτη;

ΑΠ.: Να θεωρεί ως πρόκληση την κάθε δυσκολία που συναντά.

ΕΡ.:Κι έναν νέο τραγουδιστή;

ΑΠ.:Να διαλέγει προσεκτικά τα τραγούδια που θα ερμηνεύσει.

(…)

ΕΡ.: Μια αξέχαστη συναυλία σας;

ΑΠ.: Το 1974, στο Κάρνεγκι Χολ.

(…)

ΕΡ.: [Τι θυμάστε από] το πέρασμά σας από τον παλιό κινηματογράφο;

ΑΠ.: Είκοσι χρόνια της ζωής μου που δεν πήγαν χαμένα.

ΕΡ.: Από το θέατρο;

AΠ: Tn συνεργασία μου με τον Κουν και τον Χορν.

(…)

ΕΡ.: Για ποιο πράγμα έχετε μετανιώσει στη ζωή;

ΑΠ.: Για τα όσα πίστευα και δεν τόλμησα.

ΕΡ.: Η αγαπημένη σας φράση;

ΑΠ.: Έχει ο Θεός!

ΤΟ ΒΗΜΑ κάποιας Κυριακής

Ήταν Κυριακή, 13 Μαΐου του 1984, όταν ολοκληρωνόταν το 1ο Συνέδριο του ΠαΣοΚ, σε μια κομβική χρονική συγκυρία, καθώς το κίνημα συμπλήρωνε 10 χρόνια ζωής.

« “Στο ΠΑΣΟΚ” , είπε ο κ . Ανδρέας Παπανδρέου , “έλαχε ο κλήρος να διαμορφώσει μια νέα φάση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και να μεταβάλει σε χειροπιαστή πραγματικότητα τα οράματα του χιλιοπροδομένου λαού μας, οράματα στο βωμό των οποίων πρόσφερε ανείπωτες θυσίες”.

»Ζωντανό σύμβολο αυτού του χιλιοπροδομένου λαού ήταν απέναντι του, ο Μάρκος Βαφειάδης (και κάπου ανάμεσα στους πιο ηλικιωμένους συνέδρους, και κάποιος ή κάποιοι αξιωματικοί από την άλλη πλευρά του εμφυλίου ).

(...)

«Ο κ. Παπανδρέου οριοθέτησε την ιδεολογική θέση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στις υπερδυνάμεις, στα γενικότερα διεθνή προβλήματα και κυρίως στην κρίση που διέρχεται αυτή τη στιγμή η ανθρωπότητα .
(…)

»Είπε ότι διανύουμε μια “περίοδο ενδιαφέρουσα και κοσμογονική, όπου τα πάντα βρίσκονται σε μια διαρκή κίνηση, σ ' έναν επαναπροσδιορισμό και εξέλιξη” .

»"Η Ελλάδα έχει μια αυτόνομη παρουσία στον διεθνή χώρο, λαμβάνοντας πάντα υπόψη ότι οι συσχετισμοί και οι ανταγωνισμοί ανάμεσα σε συνασπισμούς, σε κράτη, σε κοινωνίες, σε πολιτικές και σε πολιτισμούς, αλλάζουν".

»"Το ΠΑΣΟΚ επιμένει στον Τρίτο Δρόμο προς τον Σοσιαλισμό, απορρίπτοντας τόσο το σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο όσο και το μοντέλο του υπαρκτού σοσιαλισμού".

»"Τόσο ως Κίνημα όσο και ως κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ παίρνει πρωτοβουλίες για την ύφεση και τη μείωση των εξοπλισμών και επιμένει στον στρατηγικό του στόχο της αποδέσμευσης από το ΝΑΤΟ και της απομάκρυνσης των αμερικανικών βάσεων , μετά την πάροδο των πέντε ετών".

»(…) Ο κ. Παπανδρέου παρατήρησε ότι “η αποχώρηση της χώρας μας από την ΕΟΚ – κάτω από τις σημερινές συγκυρίες – θα είχε αρνητικές επιπτώσεις για την οικονομία μας"».

Ήταν Κυριακή, 13 Μαΐου του 1984, όταν ολοκληρωνόταν το 1ο Συνέδριο του ΠαΣοΚ, σε μια κομβική χρονική συγκυρία, καθώς το κίνημα συμπλήρωνε 10 χρόνια ζωής.
« “Στο ΠΑΣΟΚ” , είπε ο κ . Ανδρέας Παπανδρέου , “έλαχε ο κλήρος να διαμορφώσει μια νέα φάση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και να μεταβάλει σε χειροπιαστή πραγματικότητα τα οράματα του χιλιοπροδομένου λαού μας, οράματα στο βωμό των οποίων πρόσφερε ανείπωτες θυσίες”. 
»Ζωντανό σύμβολο αυτού του χιλιοπροδομένου λαού ήταν απέναντι του, ο Μάρκος Βαφειάδης (και κάπου ανάμεσα στους πιο ηλικιωμένους συνέδρους, και κάποιος ή κάποιοι αξιωματικοί από την άλλη πλευρά του εμφυλίου ).
(...)
«Ο κ. Παπανδρέου οριοθέτησε την ιδεολογική θέση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στις υπερδυνάμεις, στα γενικότερα διεθνή προβλήματα και κυρίως στην κρίση που διέρχεται αυτή τη στιγμή η ανθρωπότητα .
(…)
»Είπε ότι διανύουμε μια “περίοδο ενδιαφέρουσα και κοσμογονική, όπου τα πάντα βρίσκονται σε μια διαρκή κίνηση, σ ' έναν επαναπροσδιορισμό και εξέλιξη” . 
»
Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
  • 30 Μαρτίου: Το 1853, γεννιέται ο ολλανδός ζωγράφος Βίνσεντ Βαν Γκογκ και το 1945, ο άγγλος μουσικός Έρικ Κλάπτον. Το 1896, πεθαίνει ο πολιτικός Χαρίλαος Τρικούπης, και το 1992 ο αρχαιολόγος Μανόλης Ανδρόνικος.
  • 31 Μαρτίου: Το 1889, εγκαινιάζεται ο Πύργος του Άιφελ, και το 2008 πεθαίνει ο αμερικανός σκηνοθέτης Ζιλ Ντασέν. 
  • 2 Απριλίου: To 1805 γεννιέται ο δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και το 1948, ο τραγουδιστής Δημήτρης Μητροπάνος.
ΦΩΤΟΑΡΧΕΙΟ

«Προσπαθώ να τραγουδήσω»

«Προσπαθώ να τραγουδήσω»

Έφυγε από τη ζωή η Μαρινέλλα, μία από τις σπουδαιότερες ερμηνεύτριες στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού.

Το Νοέμβριο του 1969, μια χρονιά ορόσημο για την καριέρα της καθώς τότε ήταν που κυκλοφόρησε τον πρώτο προσωπικό της δίσκο, με τραγούδια που έγιναν μεγάλες επιτυχίες όπως το «Σταλιά – σταλιά», «Ποιος είν’ αυτός», «Άμα δείτε το φεγγάρι» και «Άνοιξε πέτρα» μίλησε στο περιοδικό «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» και την Αγγελική Δαμίγου:

«Ηθελα νά γίνω ἠθοποιός τῆς πρόζας. Από λαϊκό τραγούδι δέν είχα ιδέα. Δέν ήταν ψώνιο, ἁπλῶς μιά φλόγα. Μπηκα σ’ ενα θίασο, ἔπαιξα ὅλων τῶν εἰδῶν τούς ρόλους για ὀκτώ μῆνες κι’ ὕστερα βγῆκα σάν τραγουδίστρια ἐπειδή ἀρρώστησε ή τραγουδίστρια τοῦ θιάσου.

»Στην Θεσσαλονίκη ἐμφανίστηκα σάν τραγουδίστρια στόν θίασο τοῦ Χατζώκου στο “Στρατιωτικό Θέατρο” καί τραγουδοῦσα σε νυκτερινό κέντρο. Ἐκεῖ γνώρισα τόν Στέλιο Καζαντζίδη.

(…)

»Δέν νομίζω ὅτι ἔχω ὑπέροχη φωνή. Τρομάζω στη λέξη «ὑπέροχο». Σᾶς τό εἶπα καί πρίν καὶ θέλω να το καταλάβετε: προσπαθῶ νά τραγουδήσω. Κάθε φορά έχω φοβερό τράκ. Κάθε φορά λέω: “Σήμερα θέλω να τά πῶ καλύτερα ἀπό χθές”. “Θέλω νά τραγουδήσω”. Αυτό είναι μια προσπάθεια.

(…)

»Υπάρχουν τραγουδίστριες με πολύ ωραιότερη φωνή. ‘Απλῶς ἐρμηνεύω το τραγούδι, ἀφοῦ ὁ στίχος του μέ συγκίνησε πρῶτα ἐμένα. Έτσι ἀγγίζω τόν κόσμο, ὅπως μοῦ λένε.

»Το μόνο πού καταλαβαίνω, εγώ προσωπικά, είναι μια ἀνατριχίλα κι ὀλόγυρά μου μια ἀπόλυτη ήσυχία, μέ τα μάτια ὀλονῶν στραμμένα ἐπάνω μου κι ‘ας μή τα βλέπω. Τα νοιώθω. (…) Είμαι σίγουρη ὅτι κυττᾶνε τα χέρια μου καί το πρόσωπό μου.(…)

»Όλα γίνονται ἀσυναίσθητα και νοιώθω έκείνη την ώρα ένα πόνο σε ὀλόκληρο τό κορμί μου. Μά τί γλυκός πόνος εἶν’ αὐτός! Πιστέψτε με, εϊναι πολύ σκληρή γιά μένα ή προσπάθεια να βγάλων σωστά την κορώνα καί να τελειώσω ὅσο πιό καλά μπορῶ τό τραγούδι, ὥστε να πῶ στόν έαυτό μου: “Μπράβο, βρέ σύ. Τα κατάφερες!”.

»Δίνω κουράγιο στόν ἑαυτό μου για τό αύριο. Γιατί την ἄλλη μέρα μπορεί να μήν ἔχω τίς ίδιες δυνάμεις. Δέν εἰναι τζοῦκ -μπόξ ή φωνή, πού ρίχνεις ρίχνει δραχμές και παίζει το ίδιο σωστά πάντα».

– Ποιο είναι το  αγαπημένο σου τραγούδι της Μαρινέλλας; Την είδες ποτέ από κοντά; –

Μπορείς να συμπληρώσεις το κενό στο παρακάτω απόσπασμα του «Βήματος»

«Στην Αγία Βαρβάρα του Χαϊδαρίου, εν μέσω συγκεντρώσεως απάντων των βιρτουόζων της διπλοπενιάς, έγιναν χθες οι γάμοι του συνθέτου λαϊκών τραγουδιών Καζαντζίδη και της τραγουδίστριας Μαρινέλας».

Στείλε μας τη σωστή απάντηση στο history@tovima.gr και μπες στην κλήρωση για να επιλέξεις εσύ το Πρόσωπο του ΒΗΜΑ History Newsletter για την επόμενη εβδομάδα. Στείλε στο ίδιο mail και το όνομα που προτείνεις.

Η σωστή απάντηση στο προηγούμενο quiz είναι: 1985. Το περιστατικό διαδραματίστηκε κατά την ψηφορία για εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Φύλλο αποσπάσματος: «ΤΟ ΒΗΜΑ», 24.3.1985. Ευχαριστούμε πολύ για τις απαντήσεις!

Τι μου θύμισες τώρα...

Έχεις κάποια (σχετική ή άσχετη με το σημερινό newsletter) ιστορία ή φωτογραφία που θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας; Στείλε μας τις αναμνήσεις σου μαζί με το ονοματεπώνυμό σου, και σύντομα θα τις δεις να δημοσιεύονται στο newsletter.

Παιδικοί ήρωες

Βασίλης Βασιλείου: «Ήρωας των παιδικών μου χρόνων (φανταστικός βέβαια) ο Γιώργος Θαλάσσης».

Σύλβα Γάλβα: «Γενικά δεν είχα έντονη επιθυμία – ανάγκη για ήρωες. Αν έπρεπε να δώσω μια απάντηση, θα ήταν η πιο  κοινότοπη: ο Ηρακλής. Επειδή ο πατέρας μου, αντί για παραμύθι, μου έλεγε, για να κοιμηθώ, τους 12 άθλους του».

(σ.σ. Αναρωτιέμαι, Σύλβα, πώς κοιμόσουν έχοντας μόλις ακούσει τις γεμάτες αίμα, δάκρυα και ιδρώτα περιπέτειες του Ηρακλή με ανθρωποφάγα πουλιά και άλογα
και πολυκέφαλα σκυλιά και φίδια 🙂 )

Ηλίας Πεντάζος: «Γιώργος Θαλάσσης (Μικρός Ήρωας)»

Λάζαρος Τζιούτζιος: «Μπλεκ και Κάπταιν Μαρκ».

Στις φωτό: Εξώφυλλα περιοδικών του Λάζαρου και η 4η έκδοση «Ο Μικρός Ηρως, Τόμος 1» που βρήκα και πάλι στο πατάρι. Οι προηγούμενες τρεις εκδόσεις είχαν κυκλοφορήσει από το 1952 ως το 1967.
Τιμή: 150 δραχμές.
(Kείμενο: Στέλιος Ανεμοδουράς, Εικονογράφηση: Βύρων Απτσόγλου)

Ερώτημα: (Αυτό του Φωτοαρχείου) Ποιο είναι το δικό σου αγαπημένο τραγούδι της Μαρινέλλας;
Την είδες ποτέ από κοντά;

ΣΤΕΙΛΕ ΕΔΩ
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Από τρεις εργαζόμενους σε αυτοκρατορία: Η ιστορία της Microsoft

Από τρεις εργαζόμενους σε αυτοκρατορία: Η ιστορία της Microsoft

Apple: Από το γκαράζ του 1976 σε έναν σύγχρονο παγκόσμιο κολοσσό

Apple: Από το γκαράζ του 1976 σε έναν σύγχρονο παγκόσμιο κολοσσό

Πύργος του Άιφελ: Από «τερατούργημα» σε παγκόσμιο σύμβολο

Πύργος του Άιφελ: Από «τερατούργημα» σε παγκόσμιο σύμβολο

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ NEWSLETTERS ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
  • 5 το πρωί: Οι πέντε ειδήσεις που πρέπει να ξέρεις για να ξεκινήσεις τη μέρα σου καθημερινά στο inbox σου, απλά και κατανοητά.
  • ΒΗΜΑτοδότης: Πλούσιο πολιτικό παρασκήνιο και παραλειπόμενα από την ιστορική στήλη του Βήματος.

       

 

Απόρρητο