Δύο μεγάλες εκθέσεις που συνδέουν το ξεκίνημα με το κύκνειο άσμα του Θόδωρου Αγγελόπουλου, η καθολικά προσβάσιμη προβολή της εμβληματικής πρώτης του ταινίας, Αναπαράσταση (1970), ένα ντοκιμαντέρ που αποκαλύπτει μια συναρπαστική συζήτηση ανάμεσα στον Θόδωρο Αγγελόπουλο και τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, αλλά και μία πρωτοποριακή δίγλωσση έκδοση που επικεντρώνεται στη δύναμη και το μυστήριο των κινηματογραφικών εικόνων του Αγγελόπουλου, είναι τα σκέλη του μεγάλου αφιερώματος που με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από τον θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης πραγματοποιεί φέτος (3- 13 Νοεμβρίου).
Σκηνή από την «Αναπαράσταση» (1970)
Η ταινία Θόδωρος Αγγελόπουλος – Νίκος Παναγιωτόπουλος: Ο καθένας και η μουσική του, των Αντώνη Κόκκινου και Γιάννη Σολδάτου, που πριν από την προβολή της στο 63ο ΦΚΘ θα κάνει πρεμιέρα αυτό το Σάββατο, 22/10 στο 10ο Φεστιβάλ Χανίων, φέρνει στο προσκήνιο μια άγνωστη και συναρπαστική συνομιλία. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 οι εκδόσεις Αιγόκερως σχεδίαζαν ένα περιοδικό για τον κινηματογράφο και το θέατρο. Για το πρώτο τεύχος επιλέχθηκαν ο Θόδωρος Αγγελόπουλος και ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, δυο φίλοι, στυλοβάτες και πρωτοπόροι του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Έτσι ένα καλοκαιρινό βράδυ ο Αντώνης Κόκκινος και ο Γιάννης Σολδάτος κάθισαν με τους δυο τους, στο σπίτι του Αγγελόπουλου στο Μάτι και μαγνητοφώνησαν μια τρίωρη συζήτηση των δύο, στη διάρκεια της οποίας ξετυλίχθηκε η κοινή τους αφετηρία και η μετέπειτα διαφορετική τους πορεία. Η συνέντευξη όμως δεν δημοσιεύτηκε. Ξεχασμένα για τριάντα πέντε χρόνια οι κασέτες και το απομαγνητοφωνημένο κείμενο, έρχονται τώρα στο φως. Ένα σπάνιο και πολύτιμο ντοκουμέντο για το έργο δύο εμβληματικών δημιουργών, το ελληνικό σινεμά, αλλά και την ίδια την τέχνη του κινηματογράφου.
Η Αναπαράσταση γίνεται ο πυρήνας της φετινής διοργάνωσης, ως μια κομβική έννοια που συμπυκνώνει και εκφράζει το πώς βλέπουμε, αντιλαμβανόμαστε και βιώνουμε τον κόσμο που μας περιβάλλει. Στο σινεμά του Αγγελόπουλου, αλλά και στην τέχνη γενικότερα, η αναπαράσταση ταυτίζεται με την ανθρώπινη ερμηνεία της πραγματικότητας και της ίδιας της ζωής.
Η κεντρική έκθεση του Φεστιβάλ, με τίτλο «Αναπαράσταση (Anaparastasi): Reconstruction, Reenactment, Reconstitution» εξερευνά τις διαφορετικές παραλλαγές και αποδόσεις της αναπαράστασης: την ανασύσταση, την αναθέσπιση και την ανακατασκευή. Στο πλαίσιο της έκθεσης, δώδεκα έλληνες και ξένοι καλλιτέχνες αντλούν έμπνευση από το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Αγγελόπουλου και στοχάζονται στις μορφές, το περιεχόμενο και τα όρια που συνοδεύουν τη διαδικασία της αναπαράστασης. Στην έκθεση συμμετέχουν οι καλλιτέχνες Δημήτρης Αναστασίου, Ειρήνη Ευσταθίου, Αντώνης Θεοδωρίδης, Ναταλία Μαντά, Αντώνης Ντόνεφ, Βιβή Παπαδημητρίου, Larry Amponsah, Andrew Pierre Hart, το καλλιτεχνικό δίδυμο Hippolyte Hentgen (Lina Hentgen και Gaëlle Hippolyte), Magdalena Karpinska και Asako Masunouchi. Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο Momus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών (Λιμάνι Θεσσαλονίκης) και θα διαρκέσει έως τις 27 Νοεμβρίου, ενώ λίγο μετά την ολοκλήρωσή της στη Θεσσαλονίκη, θα μεταφερθεί στην Αθήνα, στο The Project Gallery (Νορμανού 3), από τις 20 Δεκεμβρίου έως τις 28 Ιανουαρίου.
Η ειδική δίγλωσση έκδοση του Φεστιβάλ για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο πρωτοτυπεί και πειραματίζεται τόσο ως δομή όσο και ως περιεχόμενο, δίνοντας έμφαση στις κινηματογραφικές του εικόνες, οι οποίες λειτουργούν ως αρχέτυπα και σύμβολα για την ελληνική ιστορία, τη μοίρα του ανθρώπου και το πέρασμα του χρόνου. Η έκδοση θα περιλαμβάνει τα έντεκα έργα που απαρτίζουν την κεντρική έκθεση, δίνοντας παράλληλα το βήμα σε τρεις διακεκριμένους έλληνες φωτογράφους, τον Νικόλα Βεντουράκη, την Αλεξάνδρα Μασμανίδη και τον Ηλία Σιψά, οι οποίοι εξερευνούν την Αναπαράσταση μέσα από ένα φωτογραφικό ψηφιδωτό που φέρνει στο προσκήνιο την οπτική και αισθητική μεγαλοπρέπεια στο έργο του Αγγελόπουλου.
Για τα κείμενα της έκδοσης το Φεστιβάλ έδωσε βάρος στον ποιητικό λόγο. Ο ποιητής και μεταφραστής Γιάννης Αντιόχου, η ποιήτρια και εμψυχώτρια Παυλίνα Μάρβιν, ο πεζογράφος και φωτογράφος Χρήστος Χρυσόπουλος, καθώς και η ποιήτρια και αρχιτέκτονας Φοίβη Γιαννίση, μοιράζονται τον αντίκτυπο και την επιρροή που άσκησε στους ίδιους η επαφή με το έργο του Αγγελόπουλου. Επιπλέον, στην έκδοση γράφει ο κριτικός κινηματογράφου, σκηνοθέτης και συγγραφέας Νίκος Λυγγούρης, ο οποίος ήταν από τους πρώτους που έγραψαν για το έργο του Αγγελόπουλου στο θρυλικό κινηματογραφικό περιοδικό Σύγχρονος Κινηματογράφος.