Η καταδικαστική απόφαση για τη Χρυσή Αυγή θέτει την εγκληματική οργάνωση, όπως αυτή πλέον χαρακτηρίζεται και με τη βούλα του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών, στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Ο κύκλος του αίματος των Χρυσαυγιτών κλείνει με τη δικαστική απόφαση, ενώ ο ελληνικός λαός είχε φροντίσει με την ψήφο του να τους θέσει στο περιθώριο στις βουλευτικές εκλογές του Ιουλίου 2019.
Ουσιαστικά τότε έκλεισε ένας οδυνηρός κύκλος για το δημοκρατικό μας πολίτευμα με τη μη είσοδο των Χρυσαυγιτών στο Κοινοβούλιο. Η δράση όμως της ΧΑ δεν ξεκίνησε το 2012, έτος που εισήλθε στη Βουλή, αλλά έως τότε κινούνταν στο πολιτικό περιθώριο, με εξαίρεση το 2010, οπότε ο Νίκος Μιχαλολιάκος, ο «αρχηγός» και γενικός της γραμματέας, εκλέγεται δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Αθηναίων με 5,29% και 10.222 ψήφους.
Η Χρυσή Αυγή ιδρύεται ως οργάνωση τον Δεκέμβριο του 1980 από τον Νίκο Μιχαλολιάκο (το 1973 είχε ενταχθεί στην οργάνωση «4η Αυγούστου» του Κώστα Πλεύρη) και κατά καιρούς η οργάνωση πρωτοστατεί σε επεισόδια κατά αλλοδαπών, ιδεολογικών αντιπάλων και αντιφρονούντων. Στο πρώτο εξώφυλλο του περιοδικού «Χρυσή Αυγή» υπάρχει μια κυκλική σβάστικα, ενώ υπήρχε ξεκάθαρη εθνικοσιαλιστική προσέγγιση.
Τον Σεπτέμβριο του 1984 ο Μιχαλολιάκος ορίζεται από τον έγκλειστο στον Κορυδαλλό δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο επικεφαλής της Νεολαίας της ΕΠΕΝ. Παραιτείται τον Ιανουάριο του 1985 και τη θέση του παίρνει ο Μάκης Βορίδης.
Από το 1985 έως το 1993, οπότε ιδρύεται ως κόμμα, συμμετείχε σε πλήθος επεισοδίων, ενώ πολύ συχνά διοργάνωνε εθνικιστικές συγκεντρώσεις με επίκεντρο τα εθνικά. Εντονη δραστηριοποίηση ανέπτυξε με αφορμή το Μακεδονικό και με τη νατοϊκή επέμβαση στη Σερβία.
Η πρώτη της συμμετοχή είναι στις βουλευτικές εκλογές του 1996. Παρά το σύνθημα «ψηφίστε μας να φοβηθούν», πήρε 4.487 ψήφους (0,07%).
Κομβικό σημείο ήταν η επίθεση που δέχθηκαν οι φοιτητές Δημήτρης Κουσουρής, Ηλίας Φωτιάδης και ο εκπαιδευτικός Γιάννης Καραμπατσόλης από τον Αντώνη Ανδρουτσόπουλο ή «Περίανδρο», που τελικώς καταδικάστηκε, αφού πρώτα καταζητούνταν επί επτά χρόνια.
![](https://www.tovima.gr/wp-content/uploads/2020/10/12/mixaloliakos_periandros-630x400.jpg)
Περίανδρος και Μιχαλολιάκος
Επί χρόνια κινούνταν στο περιθώριο και με πενιχρή συμμετοχή και στις βουλευτικές και στις δημοτικές εκλογές. Ολα αλλάζουν όμως το 2009, που αρχίζει να δραστηριοποιείται έντονα κατά μεταναστών σε γειτονιές της Αθήνας, όπως π.χ. ο Αγιος Παντελεήμονας.
![](https://www.tovima.gr/wp-content/uploads/2020/10/12/16346774_Panteleimon.jpg)
Ο Άγιος Παντελεήμονας ήταν η αρχή
Παρά την κινητοποίηση, τα βήματα είναι μικρά ακόμα, καθώς το 2009, στις εθνικές εκλογές, έλαβε μόλις 0,29% (19.624 ψήφους) και στις ευρωεκλογές συγκέντρωσε 0,46% (23.564 ψήφους).
Εν μέσω της έντονης κοινωνικής κρίσης λόγω της ψήφισης του μνημονίου, το 2010 πετυχαίνει την είσοδο στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων με 5,29% και σύμβουλο τον Μιχαλολιάκο.
Αν και αποδοκιμάζει το κίνημα των «Αγανακτισμένων» το 2011, με άρθρο του ο Μιχαλολιάκος επενδύει στην κοινωνική ένταση και στελέχη του αρχίζουν να εμφανίζονται στην «πάνω πλατεία» Συντάγματος.
Η τεράστια πτώση του ΛΑΟΣ του Γιώργου Καρατζαφέρη, που πλήρωσε τη συμμετοχή του στην τρικομματική κυβέρνηση υπό τον Λουκά Παπαδήμο, ευνοεί τη ΧΑ. Στις βουλευτικές εκλογές του 2012 η ΧΑ με 6,97% μπαίνει στη Βουλή, ενώ τον Ιούνιο του 2012 συγκεντρώνει 6,92% (18 έδρες), πείθοντας περίπου 450.000 ψηφοφόρους.
Μετά τις εκλογές του 2012 το ΠαΣοΚ, υπό την προεδρία του Ευάγγελου Βενιζέλου, ξεκινάει μια μεγάλη καμπάνια για θεσμική απομόνωση της ΧΑ. Τότε ζήτησε τη λήψη μέτρων για την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, των ακροδεξιών αντιλήψεων που υπερβαίνουν το δημοκρατικό τόξο κ.ά.
Με τον μανδύα του κοινοβουλευτικού κόμματος και με το «όπλο» της ασυλίας συνεχίζει τις έκνομες πράξεις της, προκαλώντας την οργή των κομμάτων του συνταγματικού τόξου. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταξύ 2003-2019 είχαν εκδοθεί περίπου 30 καταδικαστικές αποφάσεις για εγκληματικές ενέργειες στελεχών και μελών της ΧΑ.
Καταλυτικό ρόλο στην πτώση της διαδραμάτισε κυρίως η άγρια δολοφονία του μουσικού Παύλου Φύσσα στις 17 Σεπτεμβρίου 2013 στο Κερατσίνι, ενώ την ιδιαίτερη σημασία τους είχαν η δολοφονία του Σαχζάτ Λουκμάν και οι δολοφονικές επιθέσεις στους αιγύπτιους ψαράδες και στους συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ.
Το κουβάρι αρχίζει να ξετυλίγεται, αν και νωρίτερα είχε αποκαλυφθεί η συνομιλία του Τάκη Μπαλτάκου, τότε γ.γ. της κυβέρνησης υπό τον Αντώνη Σαμαρά, με τον Ηλία Κασιδιάρη, πρωτοπαλίκαρο του Μιχαλολιάκου. Στις 19 Σεπτεμβρίου ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Νίκος Δένδιας, με εντολή του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και σε συνεννόηση με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Ευ. Βενιζέλο, στέλνει αναφορά στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευτέρπη Κουτζαμάνη με αίτημα να εξεταστεί η ΧΑ ως εγκληματική οργάνωση.
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2013, μετά την κατεπείγουσα έρευνα του αντεισαγγελέα Χαράλαμπου Βουρλιώτη, στοιχειοθετήθηκε η κατηγορία της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης από τη ΧΑ. Συλλαμβάνονται ο Μιχαλολιάκος, ο Κασιδιάρης, ο Παναγιώταρος, ο Παππάς κ.ά.
Η σύλληψη και η προσωρινή κράτηση της ηγετικής ομάδας της ΧΑ στον Κορυδαλλό δεν αλλάζει τα πράγματα και οι πολίτες δεν έχουν ακόμα συνειδητοποιήσει ότι είναι εγκληματική οργάνωση. Αντίθετα, ο Αρειος Πάγος εγκρίνει τη συμμετοχή της στις ευρωεκλογές του 2014 και η ΧΑ σκαρφαλώνει στην τρίτη θέση με 9,39% και 536.910 ψήφους.
Η Δικαιοσύνη όμως προχωρεί και μεγάλο μερίδιο ευθύνης για να φτάσουν στο εδώλιο του κατηγορουμένου οι Χρυσαυγίτες έχουν οι εφέτες ειδικές ανακρίτριες Ιωάννα Κλάπα και Μαρία Δημητροπούλου, που εξέτασαν περισσότερες από 100 υποθέσεις. Τον Οκτώβριο του 2014 ο εισαγγελέας Ισίδωρος Ντογιάκος εισηγήθηκε (στην πρότασή του η ΧΑ περιγραφόταν ως εγκληματική οργάνωση) και το Συμβούλιο Εφετών τον Φεβρουάριο του 2015 με ψήφους 2-1 διέταξε την παραπομπή σε δίκη 69 Χρυσαυγιτών – μεταξύ αυτών του συνόλου της ηγετικής ομάδας – με βούλευμα περίπου 1.100 σελίδων.
Παρά τη δικαστική εξέλιξη, καθώς στις 20 Απριλίου 2015 ξεκινά η δίκη της ΧΑ στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων με 69 κατηγορουμένους, η ΧΑ αντέχει και στις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 εξασφαλίζει 6,28% (388.447 ψήφους) και 17 βουλευτές. Μετά την ψήφιση του τρίτου μνημονίου, στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015, παραμένει σταθερή με 6,99% (379.581 ψήφους) και 18 βουλευτές.
Η δίκη, που βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη, επιδρά και πολιτικά και η πτώση αρχίζει. Αυτή αποτυπώθηκε στις ευρωεκλογές του Μαΐου 2019, όπου η ΧΑ κατέγραψε 4,87%, ενώ στις βουλευτικές εκλογές του 2019 πήρε λιγότερες από τις μισές ψήφους σε σχέση με 4 χρόνια πριν και με ποσοστό 2,93% έμεινε εκτός Βουλής. Είναι η αρχή του τέλους, με αποχωρήσεις κεντρικών στελεχών, όπως ο Κασιδιάρης, που ανακοίνωσε την ίδρυση κόμματος. Ο λαός θέτει τη ΧΑ στο περιθώριο με 2,93% στις εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019 και στις 7 Οκτωβρίου 2020 κρίνεται ομόφωνα ως εγκληματική οργάνωση από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων.