«Σε μία μεταποιητική μονάδα όπως η δική μας η παραγωγή θα μπορούσε να λειτουργήσει και με τον παραδοσιακό τρόπο, θεωρούμε ωστόσο ότι με την ψηφιοποίηση είμαστε σε θέση να αυξήσουμε την αποτελεσματικότητα στις διαδικασίες σε ποσοστό έως 40%», λέει ο Τόμας Μπέσε, διευθυντής του τμήματος ΙΤ στην εταιρία Klein με έδρα το Νέτφεν της Βετσφαλίας.
Πρόκειται για μία οικογενειακή επιχείρηση με συνολικά 300 εργαζόμενους, η οποία παράγει μεταλλικές κατασκευές για καθίσματα αυτοκινήτων και φρένα για ρυμουλκά. Σε μία προσπάθεια να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης ο Μπέσε, που είναι ήδη απόφοιτος πληροφορικής, μετεκπαιδεύτηκε σε «digital scout», παρακολουθώντας σειρά μαθημάτων σε κέντρο αριστείας για την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση στη γειτονική πόλη του Ζίγκεν.
Το κέντρο αποτελεί ένα νέο και πολλά υποσχόμενο εγχείρημα, στο οποίο συμμετέχουν το Πολυτεχνείο του Ζίγκεν, το τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Νότιας Βεστφαλίας, το Πανεπιστήμιο Ρουρ του Μπόχουμ, καθώς και το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Φράουνχοφερ (FIT).
H δραστηριότητά του υποστηρίζεται από το γερμανικό υπουργείο Οικονομίας. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι δωρεάν, απευθύνονται σε όλους τους επαγγελματικούς κλάδους και όλες τις ιεραρχικές βαθμίδες. Δεν είναι ασυνήθιστο να παρακολουθούν τα μαθήματα δίπλα-δίπλα ένας φαρμακοποιός, ένας μαραγκός κι ένας προμηθευτής μεγάλης αυτοκινητοβιομηχανίας.
Το βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα του digital scout περιλαμβάνει πέντε workshops σε διάστημα έξι μηνών, τα οποία αρχίζουν με μία εισαγωγική εισήγηση και συνεχίζονται με συντονισμένη δουλειά σε μικρές ομάδες. Τα θέματα δεν ορίζονται άνωθεν, αλλά τα αποφασίζουν από κοινού οι συμμετέχοντες. Έτσι επωφελούνται και οι ίδιοι στην προσπάθειά τους να καλύψουν άμεσες ανάγκες στον χώρο δουλειάς, ενώ την ίδια στιγμή οι διδάσκοντες μαθαίνουν περισσότερα για τις σύγχρονες ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
«Από όλους μπορείς να μάθεις»
Ο Τόμας Μπέσε υποστηρίζει ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να μάθουν καινούρια πράγματα από όλους, «ακόμα και από τον πιο μικρό», όπως λέει.
Ο ίδιος για παράδειγμα πρότεινε να δημιουργηθεί μία νέα εφαρμογή, η οποία θα ψηφιοποιεί το πρόγραμμα για τις βάρδιες των εργαζομένων. Μέχρι σήμερα ο εργαζόμενος που έπρεπε να λείψει εκτάκτως για ένα ιατρικό ραντεβού ή μία οικογενειακή υποχρέωση επικοινωνούσε με τον αμέσως ανώτερό του και εκείνος ανελάμβανε να συντονίσει τις βάρδιες.
Στο εξής η νέα εφαρμογή θα καταχωρεί η θα αλλάζει τις βάρδιες, συνεκτιμώντας, με βάση συγκεκριμένο αλγόριθμο, κενά που προκύπτουν την τελευταία στιγμή. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει άμεσα διαθέσιμος εργαζόμενος η ίδια εφαρμογή θα ανατρέχει σε περιστασιακά εργαζόμενους (κατά κανόνα συνταξιούχους ή φοιτητές), χωρίς να διαμεσολαβεί μία εταιρία ενοικίασης εργαζομένων.
Παρόμοιες ιδέες αναπτύσσονται στη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά και μετά από αυτήν, καθώς οι συμμετέχοντες παραμένουν σε επαφή μέσω συγκεκριμένης ιντερνετικής πλατφόρμας, με σκοπό να σχεδιάσουν νέα projects.
Επιπλέον, πραγματοποιούν κοινές επισκέψεις, για παράδειγμα στο δημιουργικό εργαστήριο (FabLab) του Πολυτεχνείου του Ζίγκεν, όπου μπορούν να δοκιμάσουν 3-D εκτυπωτές, ψηφιακά γυαλιά ή φρέζες με ηλεκτρική κεφαλή.
«Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να φέρουμε τη βιομηχανική επανάσταση στις επιχειρήσεις μέσα σε λίγες ώρες, έστω και με τη βοήθεια των digital scouts», λέει ο Μαρκ Γκέμπχαρντ, υπεύθυνος για τη μετεκπαίδευση στο Ζίγκεν. Αλλά, όπως επισημαίνει, «μπορούμε να δώσουμε ερεθίσματα, να προσφέρουμε τα απαραίτητα εργαλεία και να παραμείνουμε αρωγοί με τις κατάλληλες συμβουλές ακόμα και μετά το πέρας των μαθημάτων».
«Κλειδί» η μετεκπαίδευση των μηχανολόγων
Μία διαφορετική εκπαιδευτική εμπειρία προτείνει ο Γκέρντ Ντούφκε, στέλεχος της εταιρίας μηχανολογικού εξοπλισμού Trumpf, που είναι προμηθευτής μεγάλων γερμανικών βιομηχανιών.
Ο Ντούφκε εκτιμά ότι «οι μηχανές δικτυώνονται όλο και περισσότερο μεταξύ τους, γι’ αυτό ο σημερινός χειριστής πρέπει να εξελιχθεί σε εξειδικευμένο process manager. Ο ίδιος εκπαιδεύει «πολλαπλασιαστές για ένα ψηφιακό εργασιακό περιβάλλον» μέσω του προγράμματος F4DIA. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
«Στο πρόγραμμα συμμετέχουν εργαζόμενοι της ίδιας της Trumpf, αλλά και των πελατών της, με έναν κοινό στόχο: να περιηγηθούν σε μία επιχείρηση υιοθετώντας την οπτική γωνία του τμήματος ανθρωπίνων πόρων και να εντοπίσουν ποιές διαδικασίες ή ανάγκες μεταβάλλονται στο ψηφιακό περιβάλλον», επισημαίνει.
Ποιες αλλαγές μπορεί να προκύψουν;
«Ένας τεχνικός ΙΤ μπορεί να υλοποιήσει το 20% της δουλειάς από το σπίτι του», λέει ο Ντούφκε. Μία άμεση παρέμβαση με ψηφιακά γυαλιά μπορεί να εξοικονομήσει πολλά από τα χρήματα που δαπανώνται σήμερα σε υπηρεσιακά ταξίδια. Μόλις ολοκληρωθεί η εκπαίδευσή τους, οι εργαζόμενοι καλούνται να συντάξουν μία μικρή έκθεση-απολογισμό για το πρόβλημα που αντιμετώπισαν στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας και τη λύση που έδωσαν.
Όλα τα κείμενα περιλαμβάνονται σε έναν οδηγό για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που ανανεώνεται συνεχώς. Αναλύονται case ctudies όπως το χάκαθλον, το barcamp προγραμματισμού και η ψηφιακή αφήγηση (visual storytelling). Οι συμμετέχοντες παραμένουν σε επαφή μέσω WhatsApp, ανταλλάσσοντας απόψεις και εμπειρίες σε επαγγελματικά θέματα.
Ματίλντα Ντούντα-Γιορντάνοβα
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου