Εάν αντιμετωπιστεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός στις εξαγωγές φρούτων και
λαχανικών σε θέματα με την υποτιμολόγηση από «βαλκάνιους και Έλληνες
εμπόρους αλλά και Ιταλούς πρόσφατα», τότε το έλλειμμα του ισοζυγίου
αγροτικών προϊόντων θα βελτιωθεί ίσως και να μηδενισθεί, όπως
υπογραμμίζεται σε ανάλυση του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής,
Διακίνησης Φρούτων-Λαχανικών και Χυμών INCOFRUIT – HELLAS σχετικά με
τις εξαγωγές φρούτων και λαχανικών.
Όπως αναφέρεται, οι εξαγωγές των νωπών φρούτων και λαχανικών κατά την εμπορική περίοδο 2016-2017 ολοκληρώθηκαν το Σεπτέμβριο με μειωμένο τον όγκο τους έναντι της περιόδου ρεκόρ 2015-16, εξισορροπώντας σε φυσιολογικά όμως επίπεδα με επαναφορά στα εκείνα της περιόδου 2014-15, ελαφρώς αυξημένα κατά +1%.
Η πτωτική αυτή τάση στις ποσότητες, ακολουθεί την περίοδο 2015-2016 που πολλά προϊόντα κατέγραψαν ρεκόρ δεκαετίας, συνδυάζεται με βελτιωμένες τις μεσοσταθμικές τιμές ανά μονάδα κατά +16,6%, γεγονός που έφερε εισοδηματική εξισορρόπηση και που προβλέπεται να συνεχισθεί και για την φετινή χρονιά 2017-2018, με περαιτέρω βελτίωση της μεσοσταθμικής τιμής τους ανά μονάδα.
Εκτός όμως από την εικόνα των εξαγωγών στα χειμερινά φρούτα και λαχανικά της περιόδου 2016-2017, οι εξαγωγές (μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2017) των θερινών φρούτων και λαχανικών παρουσιάζουν στα ροδάκινα ρεκόρ 10ετίας και σε σχέση με το 2016 αύξηση κατά +16,45% κατ όγκο, στα βερίκοκα (με ρεκόρ 5ετίας) +54,45% , στα νεκταρίνια (με ρεκόρ 10ετίας) +3,16%, στα κεράσια +4,8%, επιτρ. σταφύλια +12,63% (με πρόβλεψη μέχρι τέλους του χρόνου ρεκόρ 10ετίας), φράουλες +11,12% αλλά με ρεκόρ και για τις πατάτες +47,5%.
Όπως σημειώνεται, παρά το ρωσικό εμπάργκο που διέκοψε την ανοδική πορεία των προηγουμένων περιόδων, την μη ελκυστική πια πρακτική της «πλάγιας οδού» για την Ρωσία, ο επαναπροσδιορισμός των στόχων εξαγωγής των προϊόντων μας με διεύρυνση των παραδοσιακών αγορών αλλά και το άνοιγμα νέων απέδωσαν θετικά αποτελέσματα.
Ακόμη, όπως αναφέρεται, για ορισμένα χειμερινά φρούτα και λαχανικά σημειώνεται μειωμένη παραγωγή λόγω καιρικών συνθηκών στην ευρισκόμενη σε εξέλιξη εμπορική περίοδο 2017-2018 ενώ για άλλα σημειώνεται σημαντική αύξηση (π.χ. ακτινίδια).
Ωστόσο, σύμφωνα με το σύνδεσμο, αν και παρουσιάστηκε ευκαιρία εκμετάλλευσης της μειωμένης παραγωγής ανταγωνιστριών χωρών «δυστυχώς η πολιτεία ανέχεται την διακίνησή τους ατυποποίητων, χωρίς την τήρηση των ενωσιακών εμπορικών προδιαγραφών επισήμανσης ένδειξης της ελληνικής τους προέλευσης, πράξη που πλήττει την φήμη των προϊόντων μας (π.χ. ακτινίδια που μέχρι 30/9/17 εκτιμάται ότι διακινήθηκαν μόνο προς Ιταλία κατ’ ευθεία από τον αγρό τουλάχιστον 40-50 χιλ. τόνοι ως και κλημεντινών) αλλά και ενίοτε χωρίς φορολογικά στοιχεία».
Πάντως, η ανοδική πορεία στις εξαγωγές μας την τελευταία πενταετία οφείλεται αφ’ ενός στην βελτίωση την τελευταία 20ετία της προσπάθειας των παραγωγών της χώρας μας που υιοθέτησαν και εφάρμοσαν όλες τις σύγχρονες καλλιεργητικές μεθόδους παράγοντας προϊόντα σωστής ποιότητας και αφ ετέρου στην εξαγωγική δραστηριότητα της χώρας μας με τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων τυποποίησης και συσκευασίας αλλά και μάρκετινγκ, με τον εμπλουτισμό του με νέο επιχειρηματικό αίμα με γνώσεις και εξειδίκευση.
Οι παράγοντες αυτοί συνέβαλαν στην βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων μας και την τοποθέτησή τους κατ’ ευθεία στα ράφια των μεγάλων αλυσίδων υπερκαταστημάτων λιανικής πώλησης.
Κατά το εννεάμηνο του 2017 οι εξαγωγές των νωπών φρούτων και λαχανικών, βάσει στοιχείων ΕΛΣΤΑΤ, μειώθηκαν κατά -17,1% κατ όγκο σε σχέση με τους ίδιους μήνες του 2016 και ανήλθαν σε 1.074.381 τόνους και η αξία κατά -10,9%, σε 709,163 εκατομμύρια ευρώ, με ιδιαίτερη επισήμανση την επίτευξη ρεκόρ εξαγωγής στα ροδάκινα, τα βερίκοκα και τα νεκταρίνια.
Κατ’ εκτίμηση του συνδέσμου, οι εξαγωγές νωπών φρούτων και λαχανικών στο τέλος του 2017 θα είναι μειωμένες έναντι της αντιστοίχου περιόδου του 2016 και θα κυμανθούν στο επίπεδο 1,45 εκατ. τόνους έναντι 1,64 εκ. του 2016 με τις εξαγωγές ακτινιδίων να διαμορφωθούν σε νέο ρεκόρ στο ύψος των 130-140 χιλ τόνων.
Εάν αντιμετωπιστούν τα θέματα αθέμιτου ανταγωνισμού με την υποτιμολόγηση από «βαλκάνιους και Έλληνες εμπόρους αλλά και Ιταλούς πρόσφατα», τότε το έλλειμμα του ισοζυγίου αγροτικών προϊόντων (-481,973 εκατ. ευρώ του 2016) θα βελτιωθεί ίσως και να μηδενισθεί μόνο από την πραγματική απεικόνιση των εξαγομένων νωπών οπωροκηπευτικών μας προϊόντων.
Πολλές από τις αγορές των τρίτων χωρών ήταν κλειστές λόγω φυτοϋγειονομικών εμποδίων, και ο σύνδεσμος παρενέβη παρουσιάζοντας σειρά προτάσεων για την ενίσχυση των εξαγωγών προς τις αγορές αυτές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ιδίως η καθιέρωση απλουστευμένων διαδικασιών διαπραγμάτευσης, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και για το θέμα αυτό υπήρξαν αποφάσεις από τον Επίτροπο Γεωργίας κ. Χόγκαν.
Εισαγωγές
Όσον αφορά τις εισαγωγές φρούτων και λαχανικών το εννεάμηνο 2017 ανήλθαν σε 480.325 τόνους (+18,6%) αξίας 402.507.670 ευρώ (+7,1%).
Ιδιαίτερη αύξηση εισαγωγών εμφανίζουν τα λεμόνια +47,8% κατ όγκο, τα ακτινίδια +62,5% ,οι πατάτες +35,4%,οι ανανάδες, τα αχλάδια, τα ρόδια και οι χουρμάδες κατά 19,3%, 15,6%, 15,6% και 14,7% αντίστοιχα στοιχείο που δείχνει μια επαναφορά της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών στην εγχώρια αγορά.
Κατά την παρούσα εμπορική περίοδο 2017 – 2018 για εσπεριδοειδή, ακτινίδια, μήλα, αγγούρια, φράουλες κ.α, υπήρξε αίτημα προς την πολιτεία ώστε να ληφθούν όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα που θα διευκολύνουν την προώθηση των εξαγωγών μας, όπως πχ στην περίπτωση των εξαγωγών προϊόντων μας προς τις ασιατικές χώρες.
«Όμως η γραφειοκρατία και η μη επαρκής στελέχωση των αρμοδίων υπηρεσιών καθιστούν αδύνατη την επέκταση σ αυτές τις αγορές, παρά την υφιστάμενη ζήτηση» υπογραμμίζει ο σύνδεσμος ενώ προσθέτει ότι: «Είναι ευκαιρία, εκμεταλλευόμενοι τις τυχόν ελλείψεις στις ανταγωνίστριες παραγωγές χώρες, για περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών μας, το άνοιγμα νέων αγορών, αναθεωρώντας και την εφαρμοζόμενη φυτοϋγειονομική πολιτική της γενικής απαγόρευσης εξαγωγής πορτοκαλιών και μανταρινιών με φύλλα (απαίτηση των πελατών-καταναλωτών), με περιορισμό της μόνο σε προϊόντα από περιοχές που έχουν διαπιστωθεί φυτασθένειες (tristeza) και, χορηγώντας φυτοϋγειονομικά «διαβατήρια» σε παραγωγές (δενδρώνες) καθαρές σε περιοχές που είναι απαλλαγμένοι και υγιείς προκειμένου να αυξήσουμε τις εξαγωγές μας και να αποκτήσουμε πρόσθετη αξία και να αυξηθεί το εισόδημα των παραγωγών μας».