«Πού πας Ευρώπη των 27;». Με αυτό το «παλαιό ερώτημα, όσο και η ηλικία της ΕΕ» -όπως το χαρακτήρισε-, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη Λευκή Βίβλο της Κομισιόν για το μέλλον της Ευρώπης και τα πέντε σενάρια που θα μπορούσε να ακολουθήσει η ΕΕ των 27 -δηλαδή μετά την έξοδο της Βρετανίας- έως το 2025.
«Τώρα είναι ο καιρός να χαράξουμε ένα όραμα για να μπορούμε να πορευτούμε χέρι-χέρι, ενωμένοι οι 27 προς το μέλλον», δήλωσε ο πρόεδρος της Κομισιόν, τονίζοντας ότι τώρα είναι η πιο κατάλληλη περίοδος να γίνει η συζήτηση σχετικά με τον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθήσει η ΕΕ.
Ο κ. Γιούνκερ παραδέχτηκε ότι για πολύ καιρό οι προσδοκίες των πολιτών ήταν απομακρυσμένες από αυτά που έκανε η Ευρώπη.
«Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει η Ευρώπη» είναι το ερώτημα, ανέφερε.
Όπως σημείωσε, υπερβολικά συχνά η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης περιορίζεται στο εάν χρειάζεται περισσότερη ή λιγότερη Ευρώπη.
Με τη Λευκή Βίβλο, η Επιτροπή παρουσίασε πέντε διαφορετικούς δρόμους (σενάρια) για το μέλλον της Ευρώπης, παρόλο που μπορούν να υπάρξουν πολύ περισσότερες δυνατότητες. Και τα πέντε αυτά σενάρια συζητούνται, άρα πρέπει να αναλυθεί και να εξεταστεί πού μπορεί να οδηγήσει η εφαρμογή καθενός από αυτά.
Τα σενάρια για μια ΕΕ μετά το Brexit, ξεκινούν από την ευελιξία πολλών ταχυτήτων και φτάνουν σε ομοσπονδιοποίηση.
Σενάριο 1: «Συνεχίζουμε κανονικά» – Η ΕΕ των 27 επικεντρώνει την προσοχή της στην επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος θετικών μεταρρυθμίσεων στο πνεύμα των κατευθύνσεων της Επιτροπής και της Δήλωσης την οποία προσυπέγραψαν και τα 27 κράτη μέλη το 2016 στη Μπρατισλάβα.
Σενάριο 2: «Τίποτα περισσότερο από την ενιαία αγορά» – Η ΕΕ των 27 επικεντρώνεται σταδιακά εκ νέου στην ενιαία αγορά, καθώς τα 27 κράτη μέλη δεν κατορθώνουν να βρουν κοινό έδαφος σε όλο και περισσότερους τομείς πολιτικής.
Σενάριο 3: «Αυτοί που θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα» – Η ΕΕ των 27 προχωρά όπως σήμερα, αλλά επιτρέπει στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να αναπτύξουν μεγαλύτερη δράση σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η άμυνα, η εσωτερική ασφάλεια ή τα κοινωνικά θέματα. Διαμορφώνονται μία ή περισσότερες «συμμαχίες πρόθυμων κρατών».
Σενάριο 4: «Κάνουμε λιγότερα με πιο αποδοτικό τρόπο» – Η Ευρωπαϊκή Ένωση εστιάζει στην επίτευξη καλύτερων και ταχύτερων αποτελεσμάτων σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής, κάνοντας λιγότερα σε τομείς όπου θεωρείται ότι δεν υπάρχει προστιθέμενη αξία. Το ενδιαφέρον και οι περιορισμένοι πόροι εστιάζονται σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής.
Σενάριο 5: «Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα» – Τα κράτη μέλη αποφασίζουν να μοιραστούν περισσότερες αρμοδιότητες, πόρους και διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε όλους τους τομείς. Οι αποφάσεις εγκρίνονται ταχύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εφαρμόζονται επίσης ταχύτερα.
Ο κ. Γιούνκερ επεσήμανε ότι όλες αυτές οι προοπτικές είναι θεωρητικά εφικτές μπροστά μας, όμως εναπόκειται στα εθνικά Κοινοβούλια και στην κοινωνία των πολιτών να λάβουν τον λόγο και να πουν ποια από αυτά προτιμούν.
«Η μοίρα της Ευρώπης των 27 είναι στα χέρια μας», υπογράμμισε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και κατέληξε λέγοντας πως η Ευρώπη βασίζεται σε κοινές αξίες που δίνουν την πραγματική διάσταση στους λόγους για τους οποίους τα ευρωπαϊκά κράτη συνεργάζονται. «Οι κοινές μας αξίες πρέπει να συνεχίσουν να μας ενώνουν: Ειρήνη, δημοκρατία, αλληλεγγύη, έννομη τάξη, ισότιμη αξιοπρέπεια, ελεύθερος ανεξάρτητος Τύπος», συμπλήρωσε.
Σε γραπτή του ανακοίνωση, ο Γιούνκερ τόνισε: «Πριν από 60 χρόνια, οι πατέρες της Ευρώπης επέλεξαν να ενώσουν την ήπειρο με τη δύναμη του νόμου αντί για τις ένοπλες δυνάμεις. Μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτά που έχουμε καταφέρει από τότε. Η πιο ζοφερή μας ημέρα το 2017 θα εξακολουθήσει να είναι πολύ πιο λαμπρή από οποιαδήποτε ημέρα πέρασαν οι πρόγονοί μας στο πεδίο μάχης. Καθώς εορτάζουμε την 60η επέτειο των Συνθηκών της Ρώμης, είναι καιρός για την ενωμένη Ευρώπη των 27 να διαμορφώσει ένα όραμα για το μέλλον της. Είναι καιρός για ηγεσία, ενότητα και κοινή βούληση. Η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής παρουσιάζει μια σειρά από διαφορετικές διαδρομές που θα μπορούσε να επιλέξει να ακολουθήσει αυτή η ενωμένη ΕΕ των 27. Είναι η αρχή της διαδικασίας, όχι το τέλος, και ελπίζω ότι τώρα θα πραγματοποιηθεί ένας έντιμος και ευρύς διάλογος. Η μορφή θα ανταποκρίνεται στη λειτουργία. Κρατάμε το μέλλον της Ευρώπης στα χέρια μας».