Ο Τζακ Μπ. εργάζεται ως κουρέας στο Νιούκασλ, στον αγγλικό Βορρά. Οι συζητήσεις με τους πελάτες του δίνουν και παίρνουν. Λίγοι έρχονται καθημερινά σε επαφή με τόσους ανθρώπους και έχουν την ευκαιρία να ακούσουν απόψεις και να ανιχνεύσουν τις τάσεις της κοινής γνώμης όσο αυτός. Ο Τζακ Μπ. είναι βέβαιος ότι τα θέματα που θα κυριαρχήσουν το 2017 είναι ξεκάθαρα το Brexit αλλά και ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως λέει.
Τόσο η απόφαση για έξοδο της Μ. Βρετανίας από την ΕΕ όσο και η εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ είναι σύμφωνα με τον βρετανό κομμωτή απόρροια της έκλειψης μια κουλτούρας εποικοδομητικού διαλόγου. Η πρόβλεψή του για το 2017 είναι μάλλον απαισιόδοξη. «Έχω την αίσθηση ότι οι άνθρωποι ‘ζυγίζουν’ προσεκτικά τι λένε σ’ εμένα και σε άλλα άτομα. Στις μέρες μας δεν ακούμε πραγματικά ο ένας το άλλον», σχολιάζει.
Παρομοίως απαισιόδοξος είναι και ο Ρενέ Μ., υπάλληλος εταιρείας συγκοινωνιών στο Λονδίνο. Εκτιμά πάντως ότι η ψήφος της βρετανικής πλειοψηφίας υπέρ του Brexit δεν πρόκειται να επιφέρει μεγάλες αλλαγές. «Η αναστάτωση θα καταλαγιάσει», σχολιάζει. Μια άποψη που δεν συμμερίζεται ο βρετανο-ιρλανδός σκηνοθέτης Γκαζ Έβανς από το Λίβερπουλ, ο οποίος εκτιμά ότι η οικονομική κατάσταση στη Βρετανία θα επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα. Βασικός λόγος για τον οποίον θέλει να εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο, όπως λέει. Να μείνει θέλει αντιθέτως, η Ισπανίδα Βιργινία Φοντανέδα, παρά το γεγονός ότι φοβάται πως οι τιμές θα αυξηθούν το επόμενο διάστημα.
Συνεχίζονται οι αντιπαραθέσεις για τις επιπτώσεις του Brexit
Η απαισιοδοξία πολλών Βρετανών αντιστοιχεί στην οικονομική πρόγνωση του ανεξάρτητου ινστιτούτου OBR (Office for Budget Responsibility). Στην τελευταία του έκθεση τον Νοέμβριο του 2016 είχε υποβαθμίσει τις αναπτυξιακές προοπτικές της βρετανικής οικονομίας από την αρχική πρόβλεψη του 2,2% σε 1,4% για το 2017. Ο Τζέιμς Μακ Γκρόρι, στέλεχος της φιλοευρωπαϊκής οργάνωσης Open Britain επισημαίνει ότι όχι μόνο οι εκτιμήσεις του OBR αλλά κάθε αντίστοιχη εκτίμηση προβλέπει έναν δύσκολο χρόνο με «λιγότερη ανάπτυξη, περισσότερο πληθωρισμό και μεγαλύτερα χρέη». Όπως υπογραμμίζει ο ίδιος, «η σημαντικότερη βραχυπρόθεσμη επίπτωση είναι η κατάρρευση της λίρας, η οποία έχει πέσει τόσο χαμηλά έναντι του δολαρίου όσο δεν είχε πέσει τα τελευταία 30 και πλέον χρόνια».
Ωστόσο, υπάρχουν ειδικοί αναλυτές που αμφισβητούν τις προβλέψεις του OBR. Ένας εξ αυτών είναι ο Ράιαν Μπουρν από τον Σύνδεσμο Οικονομολόγων υπέρ του Brexit. «Η λίρα είναι ήδη ισχυρότερη από ό,τι ανέμενε ο OBR. Και η πρόγνωση του OBR για την ανάπτυξη λίγο μετά το δημοψήφισμα για το Brexit αποδείχθηκε επίσης λανθασμένη».
Ο Τζέιμρ Σπρούλε από τον Σύνδεσμο Βρετανών Εργοδοτών εκτιμά ότι οι διαπραγματεύσεις για το Brexit δεν θα προκαλέσουν ύφεση. «Η ύφεση προκαλείται από πραγματικά αίτια όπως οι αυξήσεις τιμών ή επιτοκίων, όχι θεωρητικά σχήματα όπως το Άρθρο 50 (σ.σ. για περιπτώσεις αποχώρησης χώρας-μέλους από την ΕΕ)».
Ο τρόπος ενεργοποίησης του Άρθρου 50 βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα χέρια του Ανώτατου Βρετανικού Δικαστηρίου, το οποίο αναμένεται να αποφανθεί εντός του Ιανουαρίου.
Ο Τζακ Μπ. δεν συγκινείται πάντως καθόλου από τέτοιου είδους συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. «Για να είμαι ειλικρινής, αδιαφορώ για το τι ακριβώς συμβαίνει, έτσι κι αλλιώς βλέπω το μέλλον αρκετά ‘μαύρο’». Παρά την κυνική προσέγγισή του, ο κομμωτής από το Νιούκασλ πιστεύει ότι η Μ. Βρετανία θα παραμείνει σημαντικός παίκτης στην παγκόσμια πολιτική σκηνή. Αναρωτιέται όμως μήπως «με το Brexit βάλαμε τρικλοποδιά στους εαυτούς μας. Ποιος ξέρει…»
Κριστίνα Μπάρακ