Οι τράπεζες κρατούν μικρό καλάθι για την εξέλιξη της καταθετικής βάσης την εφετινή χρονιά. Τόσο ο αρχικός στόχος για άνοδο των υπολοίπων κατά 10 δισ. ευρώ όσο και οι αναθεωρήσεις του στα 5 και στα 2 δισ. ευρώ νωρίτερα μέσα στη χρονιά αποδείχθηκαν υπεραισιόδοξες.
Μετά τη χαλάρωση των capital controls στα τέλη του περασμένου Ιουλίου, η οποία σηματοδότησε την πλήρη άρση των περιορισμών στις αναλήψεις για το νέο χρήμα, δηλαδή τις καταθέσεις μετρητών, οι τραπεζίτες αναθάρρησαν, εκτιμώντας πως σε συνδυασμό με το έγκαιρο κλείσιμο της αξιολόγησης, οι εισροές θα ανέκαμπταν. Ωστόσο, οι ελπίδες τους αποδείχθηκαν για μία ακόμη φορά φρούδες.
Μετά την ανεπαίσθητη άνοδο των καταθέσεων χαρτονομισμάτων τις πρώτες εβδομάδες του Αυγούστου, η συνέχεια ήταν απογοητευτική. Και αυτό, παρά τις εκστρατείες που δρομολόγησαν άμεσα οι τράπεζες, προσφέροντας επιτόκια έως και 1,5% για χρήματα που βρίσκονται σε θυρίδες, άλλες προσωπικές κρυψώνες, και λογαριασμούς του εξωτερικού. Για μία ακόμη φορά το ασταθές πολιτικοοικονομικό περιβάλλον ανέκοψε απότομα την τάση που δειλά-δειλά πήγαινε να δημιουργηθεί.
Πλέον, τα πιστωτικά ιδρύματα θα είναι ικανοποιημένα με μια αύξηση της τάξης του 1 δισ. ευρώ στο σύνολο της χρήσης, η οποία αναμένεται να προέλθει κυρίως από την παραδοσιακά θετική μεταβολή του Δεκεμβρίου, για λόγους που σχετίζονται με την πληρωμή του Δώρου Χριστουγέννων στον ιδιωτικό τομέα, την καταβολή τόκων στους καταθετικούς λογαριασμούς και άλλες κινήσεις «ωραιοποίησης» των ισολογισμών (window dressing).
Πολιτικό το πρόβλημα
Οπως επισημαίνει κορυφαία τραπεζική πηγή, το πρόβλημα των καταθέσεων είναι πρωτίστως πολιτικό. «Οσο η κυβέρνηση αδυνατεί να πείσει ότι μπορεί να φέρει σε πέρας τα συμφωνηθέντα με τους δανειστές και να θέσει τις βάσεις για την επιστροφή της οικονομίας σε βιώσιμους ρυθμούς ανάπτυξης, οι καταθέσεις δεν υπάρχει περίπτωση να ανακάμψουν» σημειώνει σχετικά.
Αυτή την περίοδο οι τράπεζες ετοιμάζουν τους προϋπολογισμούς της επόμενης χρήσης. Οι προκαταρκτικές τους εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αύξηση των υπολοίπων στις καταθέσεις κατοίκων εσωτερικού κατά 5% – 6%, εάν η ανάπτυξη το 2017 φτάσει το 2%. Σε αυτό το σενάριο, οι αποταμιεύσεις νοικοκυριών και μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων είναι δυνατόν να ενισχυθούν κατά 5 δισ. ευρώ, κοντά στα 130 δισ. ευρώ.
Η επιστροφή στο 2014
Για το 2018, εφόσον συνεχιστούν οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, γύρω στο 3%, εκτιμάται ότι τα υπόλοιπα θα διαμορφωθούν στα 140 δισ. ευρώ περίπου, με ετήσια άνοδο 10 δισ. ευρώ. Για το 2019 τα μεγέθη τοποθετούνται στα 155 δισ. ευρώ. Δηλαδή, εφόσον τα πράγματα στην οικονομία εξελιχθούν ομαλώς, οι καταθέσεις θα πλησιάσουν στο τέλος τής υπό εξέταση περιόδου τα επίπεδα στα οποία βρίσκονταν τον Δεκέμβριο του 2014.
Υπάρχουν βέβαια και πιο αισιόδοξες προβλέψεις. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος της Eurobank Ν. Καραμούζης εκτιμά ότι, εφόσον το επόμενο διάστημα τεθούν οι βάσεις για είσοδο της οικονομίας σε ισχυρή αναπτυξιακή τροχιά, είναι εφικτή η άνοδος των υπολοίπων νοικοκυριών και επιχειρήσεων κατά 25 δισ. ευρώ έως και το τέλος του 2018. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αύξηση αυτή θα προέλθει κατά 40% από την επιστροφή χαρτονομισμάτων, κατά 40% από εταιρικές καταθέσεις και κατά 20% από χρήματα που βρίσκονται σε ξένες τράπεζες.
HeliosPlus