Αποκαλυπτικά στοιχεία για τις μεθόδους οργανωμένης εισφοροδιαφυγής έδωσε ο υφυπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων Τ.Πετρόπουλος. Η ανάληψη θέσεων ευθύνης από πρόσωπα που στερούνται περιουσιακών στοιχείων (υπερήλικες, οικονομικούς μετανάστες κτλ) είναι συνήθης πρακτική. Στους πρωταθλητές της εισφοροδιαφυγής ξενοδοχεία, εστιατόρια, κέντρα διασκέδασης, εταιρίες security και καθαρισμού.
Συγκεκριμένα, ο υφυπουργός Εργασίας, σε έγγραφό του, το οποίο διαβιβάστηκε στη Βουλή, μετά από ερώτηση του Γ.Αμυρά του Ποταμιού, σχετικά με την αλληλέγγυα ευθύνη για οφειλές ασφαλιστικών εισφορών που έχουν δημιουργηθεί από εταιρείες, αναφέρει ότι από τον έλεγχο που διενεργείται κεντρικά από της υπηρεσίες του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις οργανωμένης εισφοροδιαφυγής, με κύρια χαρακτηριστικά τη δημιουργία μεγάλων οφειλών από νομικά πρόσωπα που στερούνται περιουσιακών στοιχείων, τόσο τα ίδια, όσο και οι υπεύθυνοι αυτών (νόμιμοι εκπρόσωποι, διαχειριστές κ.λπ.).
Πολλά, μάλιστα, από αυτά τα νομικά πρόσωπα εμφανίζουν μεγάλο αριθμό εργαζομένων στις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) που υποβάλλουν, οι εργαζόμενοι ασφαλίζονται και λαμβάνουν παροχές ασθενείας και συντάξεις, χωρίς να υπάρχει πιθανότητα είσπραξης των εισφορών από τον ασφαλιστικό φορέα.
Οι συνηθέστερες πρακτικές που χρησιμοποιούνται από εταιρείες για την αποφυγή των συνεπειών από τη λήψη μέτρων αναγκαστικής είσπραξης είναι:
1. Σε κεφαλαιουχικές εταιρείες:
Ανάληψη θέσεων ευθύνης (π.χ. διευθύνοντες σύμβουλοι ΑΕ, διαχειριστές ΕΠΕ) από πρόσωπα τα οποία δεν έχουν στην πραγματικότητα καμία σχέση με την εταιρεία, όπως:
α) υπερήλικες χωρίς οικονομική επιφάνεια, κυρίως μικροσυνταξιούχοι, ενίοτε συγγενικά με τον επιχειρηματία πρόσωπα.
β) οικονομικοί μετανάστες-αλλοδαποί χωρίς καμία οικονομική επιφάνεια, και σε πολλές περιπτώσεις, δηλώνουν ως διεύθυνση κατοικίας την έδρα της εταιρείας,
γ) κάτοικοι εξωτερικού χωρίς περιουσία και υποχρέωση φορολογικής δήλωσης στην Ελλάδα,
δ) υπάλληλοι επιχείρησης, των οποίων η εμπειρία/προϋπηρεσία δεν δικαιολογεί την τοποθέτησή τους σε θέσεις ευθύνη,
ε) άτομα πολύ νεαρής ηλικίας που στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν συγγενική σχέση με τον επιχειρηματία.
2. Σε προσωπικές εταιρείες:
- Συμμετοχή ως ομόρρυθμου μέλους αλλοδαπής εταιρείας χωρίς δραστηριότητα ή περιουσία στην Ελλάδα με εκπρόσωπο, συνήθως, αλλοδαπό ή κάτοικο εξωτερικού.
- Συμμετοχή ως ομόρρυθμου μέλους κεφαλαιουχικής εταιρείας χωρίς περιουσία, με νόμιμο εκπρόσωπο επίσης χωρίς περιουσία.
Επίσης, ο υφυπουργός ενημερώνει ότι έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις σύστασης εικονικών επιχειρήσεων, χωρίς κανένα περιουσιακό στοιχείο, με εικονικούς νομίμους εκπροσώπους που εμφανίζουν απασχόληση προσωπικού, το οποίο στην πραγματικότητα απασχολείται για λογαριασμό άλλων επιχειρήσεων. Αυτές οι επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται, κυρίως, σε τομείς φύλαξης, καθαρισμού, εστίασης, κέντρων διασκέδασης, ξενοδοχείων κ.ά.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η εταιρεία που πραγματικά απασχολεί το προσωπικό εμφανίζεται χωρίς οφειλή και πολλές φορές είναι και αναπόγραφη στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, λαμβάνει και ασφαλιστική ενημερότητα, ενώ το προσωπικό ασφαλίζεται από την εικονική επιχείρηση που υποβάλλει ΑΠΔ και δεν καταβάλλει εισφορές.
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, όπως σημειώνει ο κ. Πετρόπουλος, οι επιχειρήσεις συστήνονται και κινούνται εντός του πλαισίου που έχει θεσπιστεί για την απλούστευση των διαδικασιών και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Ο εντοπισμός τους είναι δυσχερής και απαιτεί ισχυρό και οργανωμένο ελεγκτικό μηχανισμό.
Ποικίλλουν οι τρόποι αντιμετώπισης
Ως προς την αντιμετώπιση του φαινομένου, ο ίδιος σημειώνει ότι επειδή, το ζήτημα είναι πραγματικό και η περιπτωσιολογία είναι εκτενής, η αντιμετώπιση εκ μέρους των υπηρεσιών ποικίλλει κατά περίπτωση (αναφορές στην οικονομική αστυνομία και τον οικονομικό εισαγγελέα, αναφορά στην Αρχή για το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, αναφορές στις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών, λήψη αναγκαστικών μέτρων, αναστολή δυνατότητας υποβολής ΑΠΔ, διενέργεια ελέγχου από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ).
Συγκεκριμένα:
> Σε περιπτώσεις ενδείξεων μεγάλης εισφοροδιαφυγής με χρήση μεθόδων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι στοιχειοθετούν το αδίκημα της απάτης, υποβάλλονται αναφορές στη Οικονομική Αστυνομία και στον αρμόδιο Εισαγγελέα.
> Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να υποβληθεί αναφορά στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης.
> Όταν παράλληλα διαπιστώνονται παραβάσεις του θεσμικού πλαισίου των εταιρειών που συνιστούν λόγο λύσεως, υποβάλλονται σχετικές αναφορές στις αρμόδιες υπηρεσίες των αντίστοιχων Περιφερειών.
> Στο σύνολο των περιπτώσεων, επιδιώκεται από τις υπηρεσίες του Κ.Ε.Α.Ο. η αποτροπή της δημιουργίας νέων οφειλών, τόσο με την άμεση λήψη αναγκαστικών μέτρων, όσο και με την αναστολή της δυνατότητας υποβολής ΑΠΔ μέσω διαδικτύου και την ενημέρωση των αρμοδίων υπηρεσιών του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για την άμεση διενέργεια ελέγχων.
Ο υφυπουργός δηλώνει, πάντως, ότι ήδη το υπουργείο εξετάζει συνολικό σχέδιο αντιμετώπισης του ζητήματος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Ποτάμι: Αναπτύξτε μηχανισμό σύλληψης της εισφοροδιαφυγής
«Ξενοδοχεία, εστιατόρια, κέντρα διασκέδασης, εταιρίες security και καθαρισμού, αναδεικνύονται πρωταθλητές στην απάτη τοποθέτησης «αχυρανθρώπων» σε θέσεις ευθύνης και διοίκησης, με στόχο την οργανωμένη εισφοροδιαφυγή και τη δημιουργία μεγάλων οφειλών», επισημαίνει το Ποτάμι με αφορμή το απαντητικό έγγραφο του υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Τ.Πετρόπουλου, στην ερώτηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του κόμματος, Γιώργου Αμυρά.
«Το ανεξέλεγκτο «πάρτι» με την αποφυγή καταβολής ασφαλιστικών εισφορών συνεχίζεται, με το υπουργείο Εργασίας, προς το παρόν, απλώς να παρακολουθεί και να καταγράφει το φαινόμενο», σημειώνει το Ποτάμι και τονίζει ότι πέραν των περιπτώσεων «αχυρανθρώπων», που είχε αναφέρει ο κ. Αμυράς στην ερώτησή του, ο υφυπουργός Εργασίας παραθέτει και άλλες ευφάνταστες πρακτικές εισφοροδιαφυγής από κεφαλαιουχικές και προσωπικές εταιρείες, με την ανάληψη θέσεων ευθύνης από:
– Υπερήλικα άτομα χωρίς οικονομική επιφάνεια.
– Οικονομικούς μετανάστες-αλλοδαπούς, επίσης, χωρίς οικονομική επιφάνεια.
– Κατοίκους εξωτερικού χωρίς περιουσία και υποχρέωση φορολογικής δήλωσης στην Ελλάδα.
– Υπαλλήλους της εταιρείας χωρίς εμπειρία.
– Νεαρά άτομα, επίσης, χωρίς εμπειρία.
Κατόπιν αυτής της απάντησης, ο βουλευτής του Ποταμιού καλεί την κυβέρνηση να αφυπνιστεί και να αναπτύξει μηχανισμό σύλληψης της εισφοροδιαφυγής, αναθεωρώντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, που αποδεικνύεται αναποτελεσματικό να προστατεύσει το δημόσιο συμφέρον και την υγιή επιχειρηματικότητα.