Σερ Ισαάκ Νεύτων
(25 Δεκεμβρίου 1642 – 20 Μαρτίου 1727)
Ο «θεός» της βαρύτηταςΕνας μεγάλος επιστήμονας με πολλά πρόσωπα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί αυτός ο άγγλος φυσικός, μαθηματικός, αστρονόμος, φιλόσοφος, αλχημιστής και θεολόγος. Ο Νεύτων (Sir Isaac Newton) θεωρείται ο πατέρας της Κλασικής Φυσικής καθώς ξεκινώντας από τις παρατηρήσεις του Γαλιλαίου αλλά και τους νόμους του Κέπλερ για την κίνηση των πλανητών διατύπωσε τους τρεις μνημειώδεις νόμους της κίνησης αλλά και τον «νόμο της βαρύτητας» (όλοι θα θυμούνται τον θρύλο που ντύνει αυτόν τον νόμο και θέλει τον Νεύτωνα να αναζητεί και να διατυπώνει τον νόμο της βαρύτητας έπειτα από πτώση μήλου από μια μηλιά). Στην οπτική με την οποία ασχολήθηκε, ο Νεύτων ήταν εκείνος που χρησιμοποίησε πρίσμα ώστε να δείξει ότι το λευκό φως χωρίζεται σε ένα φάσμα που αποτελείται από αρκετά χρώματα. Είχε επίσης καθοριστική συμβολή στη θεμελίωση των σύγχρονων μαθηματικών μέσω των μελετών του στον διαφορικό και ολοκληρωτικό λογισμό. Πάντως ο διάσημος στους αιώνες των αιώνων Νεύτων είχε έναν ιδιόρρυθμο χαρακτήρα: πολλοί σύγχρονοί του έκαναν λόγο για τη ζήλια και την ανταγωνιστικότητά του –ήταν ατέρμονη η αντιπαλότητά του με τον γερμανό σύγχρονό του Γκότφριντ Λάιμπνιτς σχετικά με το ποιος από τους δύο ήταν εκείνος στον οποίο ανήκε ο διαφορικός λογισμός. Ισως αυτόν τον απόλυτο χαρακτήρα «σμίλεψε» η παιδική ηλικία του –δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα του που πέθανε πριν από τη γέννησή του -, ενώ η μητέρα του ξαναπαντρεύτηκε αφήνοντάς τον στη γιαγιά του. Η αντίδραση του Νεύτωνος σε όλα αυτά ήταν να δημιουργήσει το δικό του «αμαρτιολόγιο» στο οποίο αναφέρεται με ζήλια και μνησικακία για τη μητέρα του και τον πατριό του. Μεγαλώνοντας ο Νεύτων επέδειξε ένα κοφτερό μυαλό, το οποίο όμως ήταν πλήρως απορροφημένο στις μελέτες και στις σκέψεις του, με αποτέλεσμα να «επικοινωνεί» ελάχιστα με τους γύρω του. Είναι χαρακτηριστική η σκηνή κατά την οποία μία από τις υπηρέτριες του σπιτιού του τον βρήκε μπροστά σε ένα τηγάνι γεμάτο βραστό νερό μέσα στο οποίο μαγειρευόταν το… ρολόι του ενώ εκείνος κρατούσε στο χέρι του το αβγό που προφανώς ήθελε να μαγειρέψει! Ρουτίνα επίσης αποτελούσε το να καλεί σπίτι του κάποιον για δείπνο και όταν ο καλεσμένος έφθανε εκείνος να είναι τόσο απορροφημένος στην έρευνά του ώστε να τον αφήνει να δειπνήσει μόνος του…
(25 Δεκεμβρίου 1761 – 11 Ιουνίου 1817)
Ο… τιτάνιος κληρικός
Ανθρωπος του κλήρου, με σπουδές στη Χημεία, ο Γουίλιαμ Γκρέγκορ (William Gregor) θα μείνει στην Ιστορία ως ο άνθρωπος που ανακάλυψε το τιτάνιο. Και την ανακάλυψη αυτή την οφείλει στην… τοπογραφία. Οταν μετακόμισε με την οικογένειά του στην Κορνουάλη, ξεκίνησε να κάνει ενδελεχή χημική ανάλυση των μετάλλων της περιοχής. Το 1791 και ενώ μελετούσε πετρώματα από την κοιλάδα Manaccan, απομόνωσε ένα άγνωστο μέταλλο το οποίο ονόμασε manaccanite. Αργότερα μέσα στην ίδια χρονιά ο Μάρτιν Χάινριχ Κλάπροθ ανακάλυψε αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως τιτάνιο και μάλιστα το «βάφτισε» έτσι από τους Τιτάνες της ελληνικής μυθολογίας. Τελικώς αποσαφηνίστηκε ότι ο Γκρέγκορ ήταν εκείνος που έκανε πρώτος την ανακάλυψη του στοιχείου και έμεινε γνωστός ως ο «πατέρας» του –«νονός» του πάντως παρέμεινε ο Κλάπροθ. Παρά τη ζέση του για τις επιστημονικές εργασίες του, ο Γκρέγκορ δεν παρέλειπε ποτέ τα ιερατικά του καθήκοντα. Στον ελεύθερο χρόνο του λάτρευε να ζωγραφίζει τοπία ενώ ήταν επίσης χαλκογράφος και μουσικός. «Ενοχη» για τον θάνατό του το 1817 σε ηλικία 56 ετών ήταν η φυματίωση.
(25 Δεκεμβρίου 1821 – 12 Απριλίου 1912)
Αγγελος στο Πεδίο της Μάχης
Αποκαλούμενη «Ο Αγγελος του Πεδίου της Μάχης» η Κλαρίσα Χάρλοου Μπάρτον (Clarissa Harlow Barton) ήταν μια γυναίκα με πολλαπλούς –και προχωρημένους –για την εποχή της ρόλους. Σε μια εποχή που πολύ λίγες γυναίκες εργάζονταν, η Κλάρα (όπως την φώναζαν) Μπάρτον έχτισε μια καριέρα που βασιζόταν στο να απαλύνει τον πόνο του άλλου –η προσφορά της ήταν ανεκτίμητη κατά τον αμερικανικό εμφύλιο. Δασκάλα, υπάλληλος στο γραφείο ευρεσιτεχνιών της αμερικανικής κυβέρνησης (παρ’ ότι δέχθηκε μεγάλο πόλεμο και αδικίες λόγω του ότι ήταν απλώς… γυναίκα, κατάφερε να γίνει ίσως η πρώτη γυναίκα που εργάστηκε σε σημαντική θέση για την κυβέρνηση των ΗΠΑ), νοσοκόμα και, κυρίως, φιλάνθρωπος ήταν η ιδρύτρια του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού, ο οποίος από το 1881 συντρέχει τα θύματα πολέμου και καταστροφών. Η γυναίκα αυτή που μακροημέρευσε δεν παντρεύτηκε ποτέ, αλλά διατηρούσε μια μακρόχρονη σχέση (κάτι που και πάλι δεν ήταν σύνηθες για την εποχή της). Παιδί άκρως ντροπαλό –τόσο που οι γονείς της ανησυχούσαν –η Κλάρα ένιωσε την κλίση της για βοήθεια των αδυνάμων ήδη από τα 10 έτη της. Τότε ήταν που έχρισε τον εαυτό της προσωπική «νοσοκόμα» του αδελφού της Ντέιβιντ, ο οποίος είχε τραυματιστεί σοβαρά πέφτοντας από τη στέγη ενός αχυρώνα. Η μικρή Κλάρα έμαθε πώς να του χορηγεί φάρμακα αλλά και να τοποθετεί βδέλλες στο σώμα του (κοινή θεραπεία της εποχής). Και έτσι τον έσωσε, όταν οι γιατροί είχαν παραδώσει τα όπλα. Χρόνια αργότερα έσωσε πάρα πολλούς στρατιώτες του αμερικανικού Εμφυλίου ως εθελόντρια νοσοκόμα. Επειτα από ταξίδια της στην Ευρώπη όπου ήλθε σε επαφή στη Γενεύη με τους υπευθύνους του Ερυθρού Σταυρού, γύρισε στις ΗΠΑ και τελικώς με πολλές προσπάθειες ίδρυσε τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό το 1881 –βοήθησε σε πολλές περιπτώσεις κρίσης και εκτός ΗΠΑ όπως στην Τουρκία μετά τη σφαγή των Αρμενίων στα μέσα του 1890 αλλά και σε νοσοκομεία της Κούβας (στην Κούβα συνέτρεχε μάλιστα τους ασθενείς σε ηλικία 77 ετών). Τελικώς λόγω του προχωρημένου της ηλικίας της παραιτήθηκε από πρόεδρος του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού το 1904, σε ηλικία 83 ετών. Πέθανε τελικώς το 1912 εξαιτίας φυματίωσης. Μία από τις σημαντικότερες γυναίκες (κυρίως για τα χρόνια στα οποία έζησε) η Μπάρτον βρίσκεται ακόμη καθημερινά κοντά σε πολλούς Αμερικανούς, καθώς το όνομά της φέρουν σχολεία, δρόμοι και νοσηλευτικά ιδρύματα.
(25 Δεκεμβρίου 1876 – 9 Ιουνίου 1959)
Νομπέλ στη διατροφή
Γερμανός ειδικός στην οργανική χημεία, ο οποίος όχι μόνο μπήκε στο πάνθεον των κατόχων Νομπέλ (Νομπέλ Χημείας το 1928 για τη μελέτη του σχετικά με τη σύσταση των στερολών και τη σύνδεσή τους με τις βιταμίνες) αλλά ήταν και ο πρώτος επιστήμονας που έλαβε Νομπέλ για ερευνητική δουλειά επάνω στην ανθρώπινη διατροφή. Ο Αντολφ Βιντάους ( Adolf Windaus) ξεκίνησε τις μελέτες του το 1901 επάνω στη χοληστερόλη –ένα από τα κυριότερα στεροειδή –καθώς ως τότε τίποτε δεν ήταν γνωστό σε ό,τι αφορούσε τη δομή της. Το 1926 απέδειξε ότι το υπεριώδες φως (είτε του ηλίου είτε τεχνητό) ενεργοποιεί την ουσία εργοστερόλη, η οποία δίνει τη βιταμίνη D. Αργότερα στο πλαίσιο των ερευνών του συνέθεσε τη βιταμίνη D3, ανακάλυψε την ισταμίνη (μια ορμόνη τεράστιας σημασίας στη φαρμακολογία η οποία έκανε τις φαρμακευτικές εταιρείες να τον… κυνηγούν) και συνεισέφερε στη σύνθεση της βιταμίνης Β. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ο πρωτοπόρος Βιντάους διερεύνησε και την πιθανότητα χρήσης χημειοθεραπείας στον καρκίνο. Ποιο ήταν το κύριο χαρακτηριστικό του; Οτι στο πλαίσιο των ερευνών του δεν ξεκινούσε ποτέ από τη θεωρία αλλά διεξήγε εξαρχής πειράματα στο εργαστήριο.
(26 Δεκεμβρίου 1791 – 18 Οκτωβρίου 1871)
Ο «παππούς» των υπολογιστών
![](http://www.tovima.gr/files/1/2013/12/21/BABBAGE.jpg)
(25 Δεκεμβρίου 1906 – 27 Μαΐου 1988)
Μας άνοιξε τα μάτια…
Νομπελίστας και ο Ερνστ Ογκουστ Φρίντριχ Ρούσκα (Ernst August Friedrich Ruska), γερμανός ηλεκτρολόγος μηχανικός και «πατέρας» του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου. Η θεμελιώδης ερευνητική δουλειά του στην ηλεκτρονική οπτική και ο σχεδιασμός του πρώτου ηλεκτρονικού μικροσκοπίου τού χάρισαν το Νομπέλ Φυσικής το 1986 (το μοιράστηκε με τον Χάινριχ Ρόρερ και τον Γκερντ Μπίνινγκ). Ωσπου να φθάσει όμως η μεγάλη βράβευση απαιτήθηκαν δεκαετίες σκληρής δουλειάς. Το 1928 ο Ρούσκα ανακάλυψε ότι ένα πηνίο που δημιουργεί γύρω του μαγνητικό πεδίο μπορεί να λειτουργήσει ως φακός στον οποίο επικεντρώνεται μια ηλεκτρονική δέσμη. Με την προσθήκη ενός δεύτερου φακού κατάφερε να δημιουργήσει το πρώτο στοιχειώδες ηλεκτρονικό μικροσκόπιο (μεγέθυνση Χ17). Ως το 1933 οι βελτιώσεις που επέφερε αύξησαν τη μεγέθυνση στο Χ7000 ξεπερνώντας κατά πολύ τις επιδόσεις των συμβατικών οπτικών μικροσκοπίων, ενώ το πρώτο εμπορικό μοντέλο ηλεκτρονικού μικροσκοπίου κυκλοφόρησε το 1939. Η ηλεκτρονική μικροσκοπία άνοιξε νέα σημαντικά κεφάλαια στη Βιολογία, στην Ιατρική και σε πολλά άλλα επιστημονικά πεδία. Την ημέρα απονομής του Νομπέλ το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο του Ρούσκα χαρακτηρίστηκε μία από τις σημαντικότερες εφευρέσεις του 20ού αιώνα.
(25 Δεκεμβρίου 1901 – 2 Οκτωβρίου 1966)
Πολύ σκληρός για να πεθάνει
Ενας επιστήμονας… πολύ σκληρός για να πεθάνει (παρ’ότι τελικώς απεβίωσε σχετικώς νέος). Ο ιολόγος Ρίτσαρντ Σόουπ (Richard Shope) του Ινστιτούτου Ροκφέλερ –κάτοχος του σημαντικού βραβείου για την κλινική ιατρική έρευνα Αλμπερτ Λάσκερ το 1957 –καταπιανόταν με τα «ύπουλα» παθογόνα ολόκληρη τη ζωή του και αυτό παραλίγο να του στοιχίσει πολύ ακριβά (κάτι που ευτυχώς δεν συνέβη, για το καλό όχι μόνο το δικό του αλλά και της ανθρωπότητας). Ο Σόουπ ήταν ο πρώτος επιστήμονας που εμβολίασε ζώα ενάντια στη γρίπη, ο πρώτος που ταυτοποίησε το 1928 στέλεχος του ιού της γρίπης Α σε χοίρους (μάλιστα αργότερα τόσο ο ίδιος όσο και τρεις άλλοι συνάδελφοί του από το Ιατρικό Ερευνητικό Συμβούλιο της Βρετανίας ταυτοποίησαν αυτόν τον ιό ως τον ένοχο για την πανδημία γρίπης του 1918). Οι ιοί ήταν οι… σύντροφοί του και τελικώς ένας εξ αυτών έλαβε και το όνομά του. Το 1933 ο Σόουπ εντόπισε έναν ιό των θηλωμάτων που προσβάλλει κουνέλια και ο οποίος «βαφτίστηκε» Shope papillomavirus. Και ερχόμαστε στο «πολύ σκληρός για να πεθάνει»: μελετώντας τον ρόλο των κουνουπιών ως «οχημάτων μεταφοράς» της νόσου του ύπνου (αφρικανική τρυπανοσωμίαση), έγινε και ο ίδιος «θύμα» τους. Κατάφερε όμως να αναρρώσει πλήρως –ήταν ένας από τους λίγους ανθρώπους στον κόσμο που εκείνη την εποχή ξέφυγε από τη νόσο του ύπνου χωρίς να εμφανίσει μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες. Ο Σόουπ επιβίωσε των επικίνδυνων μεταδοτικών παθογόνων –όχι όμως και του καρκίνου, που τελικώς τον σκότωσε το 1966.
(24 Δεκεμβρίου 1818 – 11 Οκτωβρίου 1889)
Ο ζυθοποιός της ενέργειας
![](http://www.tovima.gr/files/1/2013/12/21/JOULE.jpg)
(24 Δεκεμβρίου 1910 – 15 Μαρτίου 2004)
Από τη Γη στη Σελήνη
![](http://www.tovima.gr/files/1/2013/12/21/PICKERING.jpg)
Αντονι Φόουτσι
(24 Δεκεμβρίου 1940 – )
Ο εχθρός του AIDS
Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο ανοσολόγος των ΗΠΑ. Ο Αντονι Φόουτσι (Anthony Fauci) είναι διευθυντής από το 1984 του φημισμένου Εθνικού Ινστιτούτου για τις Αλλεργίες και τις Μεταδοτικές Νόσους των ΗΠΑ (ΝΙΑΙD –πρόκειται για ένα από τα αμερικανικά Ινστιτούτα Υγείας), στο οποίο οι επιστήμονες μάχονται καθημερινά ενάντια σε σοβαρές νόσους όπως το AIDS και άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες, η γρίπη, η φυματίωση, η ελονοσία, οι αλλεργίες, το άσθμα αλλά και νόσοι που μπορούν να προκύψουν από βιοτρομοκρατικό χτύπημα. Ο ίδιος ο δρ Φόουτσι ασχολείται επί έτη με τον ιό HIV του ΑIDS –είναι μάλιστα από τους βασικούς συμβούλους της αμερικανικής κυβέρνησης για θέματα που αφορούν το ΑΙDS αλλά και άλλες σοβαρές για τον πληθυσμό καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης όπως οι πανδημίες γρίπης. Κατέχει ακόμη εδώ και χρόνια τη θέση του επικεφαλής του Εργαστηρίου Ανοσορύθμισης του ΝΙΑΙD –οι μελέτες του έχουν αποκαλύψει πολλά σχετικά με το πώς ρυθμίζεται η απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματός μας απέναντι στους εχθρούς. Είναι γνωστός παγκοσμίως ως ο επιστήμονας που έφερε στο φως τους ακριβείς μηχανισμούς με τους οποίους οι ανοσοκατασταλτικοί παράγοντες (όπως αυτοί που λαμβάνουν οι μεταμοσχευμένοι ασθενείς) τροποποιούν την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ανέπτυξε μάλιστα αποτελεσματικές θεραπείες για φλεγμονώδεις νόσους που κάποτε ήταν θανατηφόρες (οζώδης πολυαρτηρίτιδα, κοκκιωμάτωση με πολυαγγειίτιδα, λεμφοματοειδής κοκκιωμάτωση). Θεωρείται ένας από τους επιστήμονες στων οποίων τις μελέτες γίνονται οι περισσότερες αναφορές από συναδέλφους τους (μεταξύ εκατομμυρίων επιστημόνων διαφορετικών πεδίων και όχι μόνο της Ιατρικής). Κύριος στόχος του παραμένει η νίκη ενάντια στο AIDS και διερευνά νέες θεραπείες αλλά και πιθανά εμβόλια για τον ιό HIV.
(25 Δεκεμβρίου 1763 – 23 Ιανουαρίου 1805)
Εφτιαξε μηχανικό «Internet»
Σε νεαρή ηλικία ο γάλλος μηχανικός Κλοντ Σαπ (Claude Chappe) έκανε ένα σημαντικότατο για την εποχή βήμα ώστε να χαρίσει στην ανθρωπότητα επικοινωνία εξ αποστάσεως –θα μπορούσαμε να τον χαρακτηρίσουμε «πατέρα του μηχανικού Internet». Το 1792 παρουσίασε την πρώτη στην ιστορία συσκευή οπτικού τηλεγράφου, η οποία σταδιακά μετετράπη στο… παλαιάς κοπής Διαδίκτυο ολόκληρης της Γαλλίας. Τι ήταν ο οπτικός τηλέγραφος του Σαπ, ο οποίος ουσιαστικώς θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το πρώτο πρακτικό σύστημα τηλεπικοινωνιών της βιομηχανικής εποχής; Αποτελoύνταν από ένα σύστημα αξόνων, που ελέγχονταν από σxοινιά και τροχαλίες και έπαιρναν θέσεις αντίστοιχες σε γράμματα της αλφάβητου ή σε συμβατικά σήματα. Διαδοχικοί σταθμοί, εφοδιασμένοι με τηλεσκόπιο, μεταβίβαζαν το σήμα και έτσι εξασφαλίστηκε το 1792 η επικοινωνία Παρισιού – Λιλ, με 16 σταθμούς (ένας σταθμός ανά 14 χιλιόμετρα). Το 1794 ο οπτικός τηλέγραφος του Σαπ πληροφόρησε τους Παριζιάνους για το ότι οι Αυστριακοί κατέλαβαν το Conde-sur-l’Escaut μέσα σε λιγότερο από μία ώρα από το συμβάν. Σταδιακώς δημιουργήθηκαν και άλλες γραμμές, ενώ το σύστημα αντιγράφηκε από πολλές ευρωπαϊκές χώρες και χρησιμοποιήθηκε από τον Ναπολέοντα για να συντονίζει τον στρατό του.
(25 Δεκεμβρίου 1904 – 3 Μαρτίου 1999)
Είδε τις ελεύθερες ρίζες
![](http://www.tovima.gr/files/1/2013/12/21/Herzberg.jpg)
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ