Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαγόρευσε χθες την εξαγορά της ιρλανδικής αεροπορικής εταιρείας Αer Lingus από την επίσης ιρλανδική Ryanair. Ο αναφερόμενος λόγος είναι ότι μια τέτοια εξαγορά θα δημιουργούσε «μονοπώλιο» στην αεροπορική αγορά της Ιρλανδίας, ιδιαίτερα του Δουβλίνου, στο αεροδρόμιο του οποίου οι δύο εταιρείες πραγματοποιούν το 80% όλων των πτήσεων από και προς την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ο πως εξήγησε η επίτροπος επί του ανταγωνισμού Νέλι Κρουζ, το βέτο αυτό «είναι ουσιαστικό για να προστατευτούν οι ιρλανδοί καταναλωτές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις αερομεταφορές». Γιατί «τα μονοπώλια είναι σε βάρος των καταναλωτών,αφού τους περιορίζουν τις προτεινόμενες επιλογές,οδηγούν σε μείωση της ποιότητας και σπρώχνουν τις τιμές προς τα πάνω.Οι εταιρείες φτηνών εισιτηρίων στις αεροσυγκοινωνίες,όπως η Ryanair, δεν εξαιρούνται του κανόνα» είπε.
Η απόφαση της Επιτροπής ήταν προβλεπτή και ήδη προχθές ο πρόεδρος της Ryanair Μάικλ Ο΄ Λίρι είχε οργανώσει στις Βρυξέλλες την αντεπίθεσή του, όπου είχε εκ των προτέρων εμφανιστεί ως «πολιτικό θύμα» , αφού μια τέτοια απόφαση, όπως είπε, «θα είναι γυμνά πολιτικήυπέρ των στενών διαπλεκόμενων συμφερόντων της ιρλανδικής κυβέρνησης».
Ε ίναι αλήθεια ότι η Επιτροπή σπάνια απαγορεύει ή εμποδίζει συγχωνεύσεις. Συνήθως, προσπαθεί να ζητήσει εκποιήσεις ή και ανταλλάγματα για να εξασφαλιστεί από ενδεχόμενα τραστ. Τα τελευταία έξι χρόνια, μόνο μία συγχώνευση εμπόδισε: τον Δεκέμβριο του 2004 είχε μπλοκάρει τη συγχώνευση δύο πορτογαλικών ομίλων ενέργειας (ΕDΡ και GDΡ), ενώ από το 1990 έχει προβάλει βέτο μόνο 20 φορές από τις συνολικά 3.000 περιπτώσεις που έχει εξετάσει.
Η ιρλανδική εταιρεία, όπως απείλησε ο Ο΄ Λίρι, «θα κάνει έφεση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και θα ζητήσει να ακυρωθεί το βέτο της Επιτροπής». Το επιχείρημά της είναι ότι μια τέτοια συγχώνευση δεν μπορεί να μειώσει τον ανταγωνισμό «αφού δεν αποτελεί ούτε καν το 5% της αγοράς στην ΕΕ» και ενώ θα μπορούσε να συμφωνήσει σε «μειώσεις των τιμών για έναν χρόνο» ή και σε μεγαλύτερες δυνατότητες άλλων εταιρειών να χρησιμοποιούν το Δουβλίνο.
Ολα αυτά δεν στάθηκαν πειστικά για την Επιτροπή που μάλιστα εξήγησε χθες ότι δεδομένης της φήμης της Ryanair στα «επιθετικά αντίποινα» και της ικανότητάς της να χειρίζεται τις τιμές έτσι ώστε να προστατεύει την ισχυρή της θέση στην αγορά, καθόλου δεν εξασφαλίζονται οι πελάτες μακροχρόνια για τις τιμές. «Είναι αδύνατον να ελεγχθούν οι τιμές» που υποσχέθηκε ο Ο΄ Λίρι να περιορίσει κατά 10% για ένα έτος, ενώ «ο περιορισμένος αριθμός παραχώρησης πτήσεων δεν είναι σε θέση να επιτρέψει έναν ανταγωνισμό αντίστοιχο με την πίεση που υπάρχει σήμερα ανάμεσα στις δύο εταιρείες» . Πέρα από το συνολικό ποσοστό που ελέγχουν οι δύο εταιρείες στο Δουβλίνο, η Επιτροπή υπολόγισε ότι ανταγωνίζονται άμεσα σε 35 διαδρομές από και προς την Ιρλανδία, στις 22 από τις οποίες μια συγχώνευση θα δημιουργούσε μονοπώλιο.
ΟΟ΄ Λίρι υποστηρίζει ότι στα δικαστήρια η απόφαση αυτή θα καταπέσει καθώς, αν ίσχυε, θα έπρεπε- είπε- να εφαρμοστεί σε πολύ μεγαλύτερες συγχωνεύσεις, όπως μεταξύ της Lufthansa και της Swissair ή όπως μεταξύ της Αir France και της ΚLΜ, που από κοινού ελέγχουν πάνω από το 60% των πτήσεων στο Charles de Gaulles του Παρισιού ή στο Shiphol του Αμστερνταμ. Ωστόσο, οι υπηρεσίες της Κρουζ εξήγησαν ότι η απόφαση είναι απολύτως νομότυπη και ότι θα γίνει σεβαστή στα δικαστήρια, καθώς οι δύο ιρλανδικές εταιρείες έχουν την ίδια βάση (το αεροδρόμιο του Δουβλίνου), ενώ στις άλλες περιπτώσεις οι έδρες βρίσκονται σε διαφορετικά αεροδρόμια.
ΗRyanair ήδη κατέχει το 25% της Αer Lingus και άλλο τόσο εξακολουθεί να ανήκει στο ιρλανδικό κράτος. Η πρώτη προσπάθεια εξαγοράς της, με δημόσια προσφορά αξίας 1,48 δισ. ευρώ, έγινε τον Οκτώβριο του 2006, αλλά προσέκρουσε στην άρνηση των μετόχων. Ο πρόεδρος της Αer Lingus Τζον Σάρμαν, ανακουφισμένος από την απόφαση της Επιτροπής, δήλωσε: «Είμαστε αποφασισμένοι να προχωρήσουμε στις εξαιρετικές μας προοπτικές ως ανεξάρτητη εταιρεία».
