Το ύψιστο λειτούργημα σε κάθε οργανωμένη κοινωνία είναι αυτό του νομοθέτη, εκείνου δηλαδή που θέτει το πλαίσιο μέσα στο οποίο τα άτομα μπορούν να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους. Πολλοί θεωρούν ότι ο ύψιστος κοινωνικός λειτουργός είναι ο γιατρός διότι προστατεύει το μεγαλύτερο αγαθό που έχουμε, δηλαδή τη ζωή μας. Αλλοι θεωρούν ότι τη θέση αυτή την έχει ο δάσκαλος διότι αυτός κάνει τη ζωή μας καλή. Από μία άποψη ίσως έχουν δίκιο. Δεν σκοπεύω όμως σε αυτό το άρθρο να αξιολογήσω τα διάφορα επαγγέλματα διότι ξέρω εκ των προτέρων ότι θα καταλήξω στο συμπέρασμα πως όλα είναι χρήσιμα και ότι δεν υπάρχει γενικός κανόνας αξιολόγησης. Θέλω απλούστατα να διατυπώσω την άποψή μου ότι για μια σύγχρονη οργανωμένη κοινωνία το έργο του νομοθέτη είναι υψίστης σημασίας. Δεν εννοώ βέβαια ότι ο νομοθέτης σκέπτεται, αποφασίζει και δρα ανεξαρτήτως κοινωνικών συνθηκών, συμφερόντων και πιέσεων. Αυτός όμως είναι ο τελικός φορέας του νομοθετικού έργου.
Οι νομοθέτες πρέπει να έχουν την εμπιστοσύνη και την αγάπη εκείνων για τους οποίους νομοθετούν. Υπήρξαν τέτοιοι νομοθέτες στο παρελθόν (Σόλων, Κλεισθένης, Λυκούργος). Οι νομοθέτες της δικής μας κοινωνίας είναι οι 300 της Βουλής και μεταξύ αυτών βρίσκονται άνθρωποι μεγάλου αναστήματος που μοχθούν για το καλό της χώρας και αξίζουν τον σεβασμό και την αγάπη μας.
Εχω όμως την εντύπωση ότι, αν ρωτήσουμε τον μέσο πολίτη, θα διαπιστώσουμε ότι όχι μόνο αγνοεί ποιοι είναι οι νομοθέτες μας (εκτός ίσως από τους βουλευτές της περιφέρειάς του) αλλά επίσης ότι δεν έχει ούτε την πρέπουσα εμπιστοσύνη ούτε τον πρέποντα σεβασμό. Δυστυχώς για πολλούς συμπολίτες μας οι βουλευτές μας, οι υπουργοί, οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι και γενικά οι άνθρωποι της πολιτικής θεωρούνται εξ ορισμού ύποπτοι διάπραξης παρανόμων πράξεων. Πιστεύω πως αυτό είναι επικίνδυνο για την πολιτική ζωή της χώρας και άδικο για τους βουλευτές μας, των οποίων η αξιοπιστία έχει τρωθεί. Είναι ανησυχητικό το παρατηρούμενο φαινόμενο ότι κάθε συκοφαντία και κάθε υπαινιγμός εναντίον πολιτικών προσώπων βρίσκει πρόσφορο έδαφος και αναπαράγεται εύκολα.
Ενας μόνο τρόπος θεραπείας αυτής της κατάστασης υπάρχει: πλήρης διαφάνεια της οικονομικής δραστηριότητας των βουλευτών. Εξαιτίας των συνεχών καταγγελιών για κερδοσκοπία πολιτικών στο Χρηματιστήριο με παράνομη χρησιμοποίηση εσωτερικής πληροφόρησης ο πρωθυπουργός κ. Σημίτης ζήτησε από τους βουλευτές του ΠαΣοΚ να θέσουν στη διάθεση της Βουλής τα έγγραφα όλων των χρηματιστηριακών συναλλαγών τους. H κίνηση αυτή είναι σωστή. Είναι όμως ενδιαφέρον ότι ορισμένοι βουλευτές θεώρησαν πως κάτι τέτοιο είναι προσβλητικό και αντέδρασαν αρνητικά. Είναι όντως προσβλητικό όταν ζητάς από κάποιον να παρουσιάσει την οικονομική του κατάσταση διότι είναι φανερό ότι τον υποπτεύεσαι. H ουσία όμως είναι ότι η ΝΔ έχει κάνει αιχμή της πολιτικής της την υποτιθέμενη διαφθορά της κυβερνητικής παράταξης και η μόνη πειστική απάντηση είναι η πλήρης διαφάνεια.
H πλήρης διαφάνεια όμως απαιτεί κάτι παραπάνω από τους κατά καιρούς ελέγχους συγκεκριμένων οικονομικών πράξεων. H πλήρης διαφάνεια απαιτεί νομοθετική ρύθμιση σύμφωνα με την οποία η περιουσιακή κατάσταση κάθε βουλευτή από την εποχή της ενηλικίωσής του ως τη στιγμή που αποχωρεί οριστικά από την πολιτική ζωή θα είναι στη διάθεση οποιουδήποτε πολίτη που το ζητεί με αίτηση σε αρμόδιο δικαστήριο. Απαιτείται, δηλαδή, όχι καλή διάθεση εκ μέρους των βουλευτών αλλά νομική κατοχύρωση της πλήρους διαφάνειας. Το «πόθεν έσχες» δεν φαίνεται να έχει λειτουργήσει ικανοποιητικά.
Οι βουλευτές μας πρέπει να λάβουν μέτρα ώστε να εξαφανίσουν ή να ελαχιστοποιήσουν την πιθανότητα ένας απατεώνας να γίνει βουλευτής ή ένας βουλευτής να γίνει απατεώνας.
Ο κ. Θεόδωρος Π. Λιανός είναι καθηγητής της Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
